«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι πεδίο ιδιωτικού κέρδους» – Σκληρή παρέμβαση Καρλιάμπα στον topfm (ηχητικό)
Ακούστε εδώ:
Της Ρένας Βενιανάκη
Με μια ματιά:
Έντονη αντίθεση ΣΕΑ: Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αντιτίθεται στην παραχώρηση 27 πωλητηρίων μουσείων και αρχαιολογικών χώρων σε ιδιωτική εταιρεία για έξι έως δώδεκα χρόνια.
Καταγγελία για φωτογραφικό διαγωνισμό: Ο πρόεδρος του ΣΕΑ καταγγέλλει περιοριστικούς όρους στην προκήρυξη, οι οποίοι οδήγησαν στην ύπαρξη ενός και μόνο υποψήφιου αναδόχου.
Ασύμφοροι οικονομικοί όροι: Οι αρχαιολόγοι τονίζουν ότι τα μισθώματα είναι χαμηλά, ενώ το Δημόσιο επιβαρύνεται με το λειτουργικό κόστος, έχοντας ήδη χρηματοδοτήσει τις ανακαινίσεις.
Κίνδυνος εμπορευματοποίησης και branding: Εκφράζεται έντονη ανησυχία για την απώλεια του αναδιανεμητικού χαρακτήρα των εσόδων και την εκχώρηση του branding της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ιδιώτες.
Η Αντίθεση των Αρχαιολόγων
Την έντονη αντίθεση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων στην παραχώρηση των πωλητηρίων αρχαιολογικών χώρων και μουσείων σε ιδιωτική εταιρεία εξέφρασε, μιλώντας στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη, ο πρόεδρος του Συλλόγου, Γιάννης Καρλιάμπας.
Όπως ανέφερε, συνολικά 27 πωλητήρια σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας έχουν παραχωρηθεί για αρχική περίοδο έξι ετών, με δυνατότητα επέκτασης της σύμβασης για ακόμη έξι χρόνια, σε ιδιωτική εταιρεία.
Ο κ. Καρλιάμπας συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με τη διαχρονική αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των αρχαιολογικών πόρων, μετά τη μετεξέλιξη του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων στον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Όπως υποστήριξε, πρόκειται για μια διαδικασία που, κατά την άποψη του Συλλόγου, οδηγεί σταδιακά στην εμπορευματοποίηση και την ιδιωτικοποίηση πόρων που προέρχονται από τον πολιτισμό.
Η Διαδικασία του Διαγωνισμού
«Παραδοσιακά, τα έσοδα από τα πωλητήρια διατίθεντο για να καλύψουν ανάγκες όλων των αρχαιολογικών χώρων της χώρας, χωρίς να μεσολαβεί η δυνατότητα ιδιωτικού κέρδους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Ένας υποψήφιος ανάδοχος»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαδικασία του διαγωνισμού, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε μόνο ένας υποψήφιος ανάδοχος. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα σχετικά με τους όρους της προκήρυξης, καθώς, όπως είπε, απαιτούνταν συγκεκριμένη προηγούμενη εμπειρία στη διαχείριση πωλητηρίου του Οργανισμού.
Κατά τον πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο συγκεκριμένος όρος περιόριζε σημαντικά τον αριθμό των εταιρειών που μπορούσαν να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό.
Το Οικονομικό Σκέλος
Τα μισθώματα και το κόστος λειτουργίας
Ο κ. Καρλιάμπας έθεσε επίσης ζήτημα σχετικά με το οικονομικό σκέλος της παραχώρησης. Υποστήριξε ότι τα μισθώματα που προβλέπονται είναι ιδιαίτερα χαμηλά σε σχέση με τις εμπορικές αξίες των περιοχών όπου βρίσκονται τα πωλητήρια.
Παράλληλα, επισήμανε ότι για την κατασκευή και την ανακαίνιση των καταστημάτων έχουν προηγηθεί επενδύσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού, δηλαδή με δημόσιους πόρους.
Όπως ανέφερε, βάσει της σύμβασης προβλέπεται και ποσοστό επί των κερδών που αποδίδεται στο Δημόσιο, ενώ το λειτουργικό κόστος και η συντήρηση των καταστημάτων, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, εξακολουθούν να επιβαρύνουν το Δημόσιο.
Η Πολιτιστική Διαχείριση
«Δεν είναι μόνο οικονομικό το ζήτημα»
Ο πρόεδρος του Συλλόγου υπογράμμισε ότι, κατά την άποψη των αρχαιολόγων, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο οικονομικό σκέλος.
Όπως εξήγησε, τα έσοδα από τους αρχαιολογικούς χώρους και τα πωλητήρια μπορούν να λειτουργήσουν αναδιανεμητικά, ενισχύοντας όχι μόνο τους χώρους με μεγάλη επισκεψιμότητα αλλά και λιγότερο προβεβλημένα μνημεία και περιοχές της χώρας.
«Όταν αυτοί οι πόροι διατίθενται για τη συντήρηση, την προστασία και την ανάδειξη όλων των μνημείων, μπορούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις ανάπτυξης και σε περιοχές που δεν έχουν τόσο μεγάλη επισκεψιμότητα», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η συγκέντρωση της διαχείρισης των πωλητηρίων σε ιδιωτικό φορέα περιορίζει αυτή τη δυνατότητα αναδιανομής των εσόδων προς όφελος του συνόλου της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το Branding και η Εθνική Ταυτότητα
Ανησυχία και για το «branding» της πολιτιστικής κληρονομιάς
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ο κ. Καρλιάμπας αφορά τον ευρύτερο ρόλο που αναλαμβάνει η εταιρεία, πέρα από την καθαρά οικονομική διαχείριση των πωλητηρίων.
Όπως υποστήριξε, η εταιρεία αναλαμβάνει και το συνολικό «branding» της πολιτιστικής κληρονομιάς, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί ερωτήματα για το ποιος τελικά καθορίζει την εικόνα και την παρουσίαση της πολιτιστικής κληρονομιάς προς το κοινό.
«Η πολιτιστική κληρονομιά είναι στοιχείο πολύ σημαντικό της ταυτότητας, της εθνικής και της τοπικής», σημείωσε, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να καθορίζονται πρωτίστως από οικονομικά και εμπορικά κριτήρια.
Το Παράδειγμα της Ρόδου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Ρόδο, καθώς, όπως επισημάνθηκε στη συζήτηση, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας και διαθέτει αρχαιολογικούς χώρους με πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα, μεταξύ των οποίων η Μεσαιωνική Πόλη και το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου.
Με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει σε τοπικό επίπεδο για τα έσοδα που εισπράττει το Υπουργείο Πολιτισμού από τους αρχαιολογικούς χώρους της Ρόδου και της Λίνδου σε σχέση με τους πόρους που επιστρέφουν στην περιοχή, ο κ. Καρλιάμπας στάθηκε στον αναδιανεμητικό χαρακτήρα που, όπως υποστήριξε, θα πρέπει να έχει η διαχείριση των εσόδων.
Όπως είπε, είναι σημαντικό τα έσοδα από τους αρχαιολογικούς χώρους με υψηλή επισκεψιμότητα να συμβάλλουν στην προστασία και ανάδειξη μνημείων σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων περιοχών με μικρότερη τουριστική κίνηση.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων κατέληξε επισημαίνοντας ότι το ζήτημα της διαχείρισης των πωλητηρίων δεν αφορά μόνο την οικονομική αξιοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, αλλά ευρύτερα τον τρόπο με τον οποίο το κράτος διαχειρίζεται τους πόρους και την ίδια την πολιτιστική κληρονομιά.
