Kοινοβουλευτική ερώτηση για τα «Προβλήματα Εκτεταμένων Καταστροφών Αγροτικών Καλλιεργειών και πολλών Τροχαίων Ατυχημάτων από το ελάφι Dama-dama της Ρόδου. Λήψη μέτρων για την άμεση αντιμετώπιση των
προβλημάτων αυτών και αποζημίωση των πληγέντων παραγωγών» κατέθεσε ο βουλευτής της “ΝΙΚΗΣ” κ Δελβερούδη Κομνηνού προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Αναλυτικά η ερώτηση είναι η ακόλουθη:
ΠΡΟΣ: τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παπασταύρου Σταύρο
τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Τσιάρα Κων/νο
ΘΕΜΑ: «Προβλήματα Εκτεταμένων Καταστροφών Αγροτικών Καλλιεργειών και πολλών Τροχαίων Ατυχημάτων από το ελάφι Dama-dama της Ρόδου. Λήψη μέτρων για την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών και αποζημίωση των πληγέντων παραγωγών».
Κύριοι Υπουργοί,
Το ελάφι “Dama-dama”, το εμβληματικό «Πλατώνι» της Ρόδου, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας και φυσικής κληρονομιάς του νησιού. Ωστόσο, τα τελευταία έτη, ο υπερπληθυσμός του προστατευόμενου αυτού είδους, σύμφωνα με καταγγελίες των αγροτών του νησιού, δεδομένου ότι δεν έχει θηρευτές-φυσικούς εχθρούς στο νησί, έχει προκαλέσει μια άκρως προβληματική, μη αναστρέψιμη κατάσταση για την τοπική κοινωνία και οικονομία.
Επειδή, ο πραγματικός αριθμός των Dama-dama παραμένει ασαφής, αφού αγρότες και στελέχη του Δήμου, αλλά και της Περιφέρειας, εκτιμούν ότι στο νησί έχουμε υπερπληθυσμό του είδους τα τελευταία χρόνια σε 15-20.000 ελάφια, σε αντίθεση με τις υπηρεσίες του ΥΠΕΝ, ΑΠΘ και οικολογικές φιλοζωικές οργανώσεις, οι οποίες εκτιμούν τα ελάφια σε 5.800-6.284 ζώα,
Επειδή, ανεξαρτήτως του πραγματικού αριθμού των ελαφιών στο νησί, παρουσιάζονται αδιαμφισβήτητα, τα τελευταία χρόνια, εκτεταμένες καταστροφές, ιδιαίτερα στις καλλιέργειες πατάτας, σιτηρών, κηπευτικών, αμπέλια, ελαιόδεντρα κ.α., κυρίως στη Νότια Ρόδο,
Επειδή, ανεξαρτήτως του πραγματικού αριθμού των ελαφιών στο νησί, παρουσιάζονται αδιαμφισβήτητα, τα τελευταία χρόνια, Τροχαία Ατυχήματα και θέματα Οδικής Ασφάλειας, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή κατοίκων και επισκεπτών, αλλά και των ίδιων των ελαφιών (στο χρονικό διάστημα 2021-2023 έχουν χάσει τη ζωή τους σε τροχαία 215 ελάφια),
Επειδή, υπάρχει αδυναμία αποζημιώσεων λόγω του ισχύοντος Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής από τον ΕΛΓΑ, ΚΥΑ 157502 (ΦΕΚ 1668/τ. Β’/27-07-2011), ο οποίος δεν προβλέπει αποζημιώσεις για ζημιές που προκαλούνται από ελάφια, σε αντίθεση με άλλα είδη της άγριας πανίδας, τόσο σαρκοφάγα όσο και φυτοφάγα στη χώρα μας,
Επειδή, παρά τις συνεχιζόμενες, όλα αυτά τα χρόνια, διαμαρτυρίες, καταγγελίες αγροτών, αλλά και αιρετών προς το ΥΠΕΝ και τις υπηρεσίες του, δεν έγινε ουσιαστικά τίποτα σε ό,τι αφορά τον πληθυσμό των ελαφιών, τη συνεχιζόμενη μείωση της γεωργικής παραγωγής, τα κατ’ εξακολούθηση οδικά ατυχήματα σε ντόπιους και ξένους, αφήνοντας τους παραγωγούς χωρίς καμία οικονομική στήριξη,
Επειδή, πλέον οι αγρότες του νησιού και οι οικογένειές τους βρίσκονται σε απόγνωση, εγκαταλείπουν το επάγγελμα, ερημώνουν τα χωριά, συρρικνώνεται ο πρωτογενής τομέας, άρα μειώνεται η διατροφική επάρκεια για το νησί και άρα αναγκαστικά θα καλυφθεί με εισαγωγές σε γεωργικά προϊόντα, με αναπόφευκτη την αύξηση του κόστους ζωής στο ακριτικό νησί της Ρόδου με νευραλγική εθνική,
Επειδή, για το πλατώνι της Ρόδου υπάρχουν ήδη από το 2021, δύο περατωμένες μελέτες με τίτλο, για την πρώτη, «Μελέτη της οικολογίας και μέτρα διαχείρισης του Πλατωνιού (Dama dama) στη Ρόδο» του ΑΠΘ, κόστους 300.000 ευρώ περίπου και τίτλο, για τη δεύτερη, «Σχέδιο δράσης για την προστασία του είδους Dama dama-ΠΛΑΤΩΝI της νήσου Ρόδου”, κόστους 24.840 ευρώ, οι οποίες όμως μέχρι και σήμερα ουσιαστικά δεν υλοποιήθηκαν, παρά μόνο αποσπασματικά,
Επειδή, οι προτάσεις-μέτρα που αναφέρονται στις παραπάνω μελέτες, αλλά και στην αλληλογραφία του Τμήματος Διαχείρισης Άγριας Ζωής και Θήρας της Γενικής Διεύθυνσης Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, στις 03-08-2025, αφορούν α) Διαχειριστικά μέτρα, άμεσα και μεσοπρόθεσμα και β) Μέτρα Βελτίωσης διαβίωσης του Είδους,
Επειδή, τα μέτρα αυτά αφορούν ειδικότερα την αύξηση των διαθέσιμων σημείων εύρεσης νερού, παροχή τροφής σε ορισμένα σημεία, μέτρα συγκέντρωσης του είδους σε καθορισμένες περιοχές διαβίωσής του, τη δημιουργία πέντε ανοιχτών πάρκων διαβίωσης σε συγκεκριμένες θέσεις, εγκατάσταση περίφραξης (συμβατικό συρματόπλεγμα, ηλεκτροφόρος φράχτης) στις καλλιέργειες, αλλά και ως εμπόδια σε σημεία διέλευσης των ζώων από τους δρόμους, σήμανση-πινακίδες κατά μήκος του οδικού δικτύου, καθώς και αν όλα αυτά δεν ευδοκιμήσουν, τότε μπορεί να εξεταστεί και η δυνατότητα ελεγχόμενης θήρας, με την παράλληλη ανάπτυξη του κυνηγετικού τουρισμού,
Για τους ανωτέρω λόγους, ερωτάσθε, κύριοι Υπουργοί:
1. Προτίθεσθε, άμεσα, να εκπονήσετε και να υλοποιήσετε Mελέτη, η οποία, μεταξύ άλλων, θα καταγράφει και θα προσδιορίζει τον ακριβή αριθμό των ελαφιών Dama-dama σήμερα; Δεδομένου ότι η προηγούμενη από το ΑΠΘ καταγραφή, αφενός αμφισβητήθηκε έντονα και σοβαρά από τους αγρότες και αιρετούς και αφετέρου πέρασαν χρόνια, τα οποία επιστημονικά μπορούν να διαφοροποιήσουν σημαντικά εκείνα τα αποτελέσματα συγκριτικά με τη σημερινή κατάσταση.
2. Προτίθεσθε να αλλάξετε άμεσα το Νομοθετικό Πλαίσιο που διέπει τον Κανονισμό του ΕΛΓΑ από το 2011, έτσι ώστε να συμπεριληφθούν και οι αποζημιώσεις προς τους αγρότες, από καταστροφές που προκαλούν τα ελάφια της Ρόδου, ενώ αντιθέτως προβλέπει μέχρι σήμερα μόνο αποζημιώσεις από άλλα είδη της άγριας πανίδας, όπως αρκούδα, λύκος, αγριόχοιρος, αγριοκούνελο;
3. Προτίθεσθε να υλοποιήσετε άμεσα όλα τα μέτρα που αναφέρθηκαν παραπάνω και προτείνουν οι δικές σας υπηρεσίες, γιατί όπως φαίνεται από τη σχετική αλληλογραφία στις 03-08-2025, αλλά και από την ολοκλήρωση των παραπάνω δυο μελετών το 2021 μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κανένας στρατηγικός σχεδιασμός για κανένα μέτρο ουσιαστικά αν και τα μέτρα αυτά, κατά την άποψή μας, βασίζονται πάνω στη διεθνή επιστημονική εμπειρία για την αειφορική διαχείριση των ελαφιών;
4. Προτίθεσθε να μεριμνήσετε για την άμεση σύσταση ενός Ενιαίου Φορέα Διαχείρισης για το πλατώνι;
Ο ερωτών Βουλευτής
Κομνηνός Δελβερούδης
