Λιγότερο χρόνο στις διακοπές τους, αλλά μεγαλύτερη ημερήσια δαπάνη, ξοδεύουν πλέον οι ξένοι επισκέπτες στην Ελλάδα, με τη διάρκεια της παραμονής να αναδεικνύεται στον καθοριστικό παράγοντα που επηρεάζει τη συνολική κατά κεφαλήν δαπάνη.
Αυτό προκύπτει από τη νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ για τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών την περίοδο 2015–2024.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την αύξηση της ημερήσιας δαπάνης, η συνολική δαπάνη ανά ταξίδι παραμένει σχεδόν στάσιμη, καθώς οι τουρίστες περιορίζουν τη διάρκεια των διακοπών τους.
Συγκεκριμένα, η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση αυξήθηκε κατά 20,6% στη δεκαετία, φτάνοντας τα 89,1 ευρώ το 2024 από 73,9 ευρώ το 2015. Αντίθετα, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη μειώθηκε οριακά κατά 1,2%, από 579,6 ευρώ σε 572,8 ευρώ, εξέλιξη που αποδίδεται αποκλειστικά στη μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής.
Η μέση διάρκεια διαμονής των ξένων επισκεπτών περιορίστηκε από 7,8 διανυκτερεύσεις το 2015 σε 6,4 διανυκτερεύσεις το 2024, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος το 2005. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσά της μελέτης αφορούν αποκλειστικά τη δαπάνη που πραγματοποιείται εντός της χώρας και δεν περιλαμβάνουν αεροπορικά ή ακτοπλοϊκά εισιτήρια ούτε προμήθειες ενδιάμεσων επιχειρήσεων του εξωτερικού.
Τρεις περίοδοι, τρεις διαφορετικές εικόνες
Η ανάλυση της δεκαετίας χωρίζεται σε τρεις διακριτές περιόδους. Πριν από την πανδημία, από το 2015 έως το 2019, η μέση διάρκεια παραμονής είχε ήδη αρχίσει να υποχωρεί, γεγονός που επηρέασε αρνητικά τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη, παρά τη μικρή άνοδο της ημερήσιας δαπάνης. Σε αυτή τη φάση, σημαντικό ρόλο έπαιξε η άνοδος των ταξιδιών city break, κυρίως προς την Αθήνα, η οποία σταδιακά εδραιώθηκε ως προορισμός σύντομων αποδράσεων.
Κατά την περίοδο της πανδημίας, το 2020 και το 2021, όλοι οι δείκτες κινήθηκαν ανοδικά, αλλά σε ένα περιβάλλον περιορισμένων αφίξεων. Η μέση διάρκεια παραμονής αυξήθηκε αισθητά, φτάνοντας τις 8,9 διανυκτερεύσεις το 2021, ενώ η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη εκτοξεύθηκε στα 702,4 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το επιτυχημένο άνοιγμα της χώρας στον τουρισμό και το αίσθημα ασφάλειας που καλλιεργήθηκε στους επισκέπτες.
Από το 2022 και μετά, με την ομαλοποίηση των ταξιδιών, οι προ πανδημίας τάσεις επανήλθαν. Η διάρκεια των διακοπών μειώθηκε εκ νέου, ενώ, παρά την έντονη αύξηση της ημερήσιας δαπάνης, η συνολική κατά κεφαλήν δαπάνη υποχώρησε. Η μελέτη αποδίδει αυτή την εξέλιξη, μεταξύ άλλων, στη μεταβολή της σύνθεσης των αγορών, με αύξηση του μεριδίου των βαλκανικών και ανατολικοευρωπαϊκών χωρών, αλλά και στην ενίσχυση των σύντομων ταξιδιών πόλης έναντι των παραδοσιακών διακοπών παραθερισμού.
Η Αθήνα ανεβάζει τον μέσο όρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία σε επίπεδο Περιφερειών. Η Αττική κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση τόσο στο μερίδιο επισκέψεων όσο και στη μέση δαπάνη ανά επίσκεψη την περίοδο 2019–2024. Το μερίδιο της Περιφέρειας Αττικής στις συνολικές επισκέψεις αυξήθηκε από 16% σε 22%, ενώ η μέση δαπάνη ανά επίσκεψη ενισχύθηκε κατά 103 ευρώ, φτάνοντας τα 541 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή επηρέασε καθοριστικά και τη συνολική εικόνα της χώρας.
Η σύγκριση με την Ισπανία
Η μελέτη συνοδεύεται και από σύγκριση με την Ισπανία, τον βασικό ανταγωνιστή της Ελλάδας στη Μεσόγειο. Αφού προσαρμόστηκαν τα στοιχεία ώστε να είναι συγκρίσιμα, προκύπτει ότι το 2024 άνοιξε περαιτέρω η «ψαλίδα» στη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη υπέρ της Ισπανίας. Η προσαρμοσμένη μέση δαπάνη στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 624 ευρώ, έναντι 738 ευρώ στην Ισπανία, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στη μικρότερη διάρκεια των ταξιδιών όσο και στον χαμηλότερο ρυθμό αύξησης της ημερήσιας δαπάνης.
Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, η ενίσχυση της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης συνδέεται άμεσα με την προσέλκυση ταξιδιών μεγαλύτερης διάρκειας και υψηλότερης αξίας, καθώς και με το στρατηγικό άνοιγμα σε αγορές μακρινών αποστάσεων. Η βελτίωση της αεροπορικής συνδεσιμότητας και η ανάπτυξη εμπειριών υψηλής ποιότητας αναδεικνύονται ως κρίσιμοι παράγοντες για τη μεγιστοποίηση του οφέλους του τουρισμού για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.
ΠΗΓΗ: tourismtoday.gr
