Ελ. Κεχαγιόγλου στον topfm : «Αν η Κάσος και το Καστελλόριζο βρισκόταν στην Βόρεια Ευρώπη, θα ήταν το επίκεντρο – Το δημογραφικό απειλεί τα μικρά νησιά» (ηχητικό)
Ακούστε εδώ:
Tης Ρένας Βενιανάκη
Με μια ματιά:
- Το δημογραφικό πρόβλημα: Αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τα μικρά νησιά, απαιτώντας άμεσες λύσεις σε υγεία, εκπαίδευση και επιχειρηματικότητα.
- Νέες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις: Η μετάβαση στη νέα προγραμματική περίοδο απαιτεί έγκαιρο εθνικό σχεδιασμό έως το τέλος του 2026 για απτά έργα υποδομής.
- Κάσος και Καστελλόριζο: Λόγω της κρίσιμης γεωστρατηγικής τους θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο, δικαιούνται ουσιαστική και άμεση πολιτική και οικονομική στήριξη από την Ευρώπη.
- Κριτήριο πραγματικής επιτυχίας: Κάθε νησιωτική πολιτική θα κριθεί τελικά από τη δυνατότητά της να συγκρατήσει τον πληθυσμό και να φέρει πίσω όσους έφυγαν.
Η Ταυτότητα του Συνεδρίου και οι Μεγάλες Προκλήσεις
Τα συμπεράσματα του 17ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Μικρών Νησιών, οι νέες ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές δυνατότητες και η ανάγκη για ουσιαστική στήριξη της νησιωτικότητας στο επίκεντρο των δηλώσεων του προέδρου του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη.
Με επίκεντρο το δημογραφικό ζήτημα, τις μεταφορές, την υγεία και την αξιοποίηση των νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων πραγματοποιήθηκε στην Κάσο το 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών, αναδεικνύοντας τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές κοινωνίες της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Η Μετάβαση στο Νέο Χρηματοδοτικό Πλαίσιο
Σε δηλώσεις του, στις 12 Οκτωβρίου 2026, στον topfm ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών, Ελευθέριος Κεχαγιόγλου, χαρακτήρισε ιδιαίτερα επιτυχημένο το συνέδριο, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο για τη νησιωτική πολιτική, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τις απαιτήσεις και τις ευθύνες για την υποστήριξη των μικρών νησιών.
Όπως ανέφερε, η ολοκλήρωση του ΕΣΠΑ με τη σημερινή του μορφή και η μετάβαση στη νέα προγραμματική περίοδο αλλάζουν σημαντικά τα δεδομένα για τη χρηματοδότηση και την ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι απαιτείται έγκαιρος σχεδιασμός, ώστε οι νέες ευρωπαϊκές δυνατότητες να μετατραπούν σε συγκεκριμένα έργα και παρεμβάσεις με απτά αποτελέσματα.
Το Δημογραφικό ως η Μεγαλύτερη Απειλή
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Κεχαγιόγλου στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε ως τη σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν σήμερα τα μικρά νησιά, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. «Το πρώτο και κύριο πρόβλημα που έχουμε τώρα, το σύνολο των μικρών νησιών της Ευρώπης, είναι το δημογραφικό. Αυτό πλέον είναι που μας χτυπάει την πόρτα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, παρά τη σταδιακή εξέλιξη των συγκοινωνιών, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανάγκες στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της επιχειρηματικότητας. Πρόκειται για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των κατοίκων και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσο οι άνθρωποι μπορούν να παραμείνουν στον τόπο τους ή να επιστρέψουν σε αυτόν.
Προϋποθέσεις Παραμονής και το Στοίχημα των Πόρων
Η αντιστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών, προϋποθέτει τη δημιουργία πραγματικών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας. Η παραμονή των νέων και η επιστροφή όσων έχουν εγκαταλείψει τα νησιά δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς αξιόπιστες μεταφορές, επαρκείς υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και ουσιαστικές επαγγελματικές προοπτικές.
Αισιόδοξος εμφανίστηκε ο κ. Κεχαγιόγλου ως προς τις νέες χρηματοδοτικές δυνατότητες που διαμορφώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τις μικρές νησιωτικές περιοχές. Όπως ανέφερε, υπάρχουν πλέον περισσότερα εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν προς όφελος των νησιών, υπό την προϋπόθεση ότι θα θεσπιστούν σαφείς κανόνες και θα εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή τους.
Από τις Ευρωπαϊκές Εξαγγελίες στην Εθνική Υλοποίηση
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ύπαρξη ευρωπαϊκών αποφάσεων, αλλά η ενσωμάτωσή τους στον εθνικό σχεδιασμό και η εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων. «Το στοίχημα στη δική μας χώρα είναι εάν θα τα καταφέρει και θα τα δουλέψει σωστά», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές πρέπει να περάσουν από το επίπεδο των εξαγγελιών στην πράξη.
Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία ότι έως το τέλος του 2026 θα έχει προχωρήσει ο σχεδιασμός για την εφαρμογή των νέων δυνατοτήτων και στην Ελλάδα, με συγκεκριμένες προβλέψεις και χρηματοδότηση για τις ανάγκες των μικρών νησιών. Όπως διευκρίνισε, δεν αρκεί να προβλέπονται κονδύλια για τις μετακινήσεις ή την υγεία. Απαιτείται συνολικός σχεδιασμός, με σαφή κατανομή πόρων και συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ώστε οι αποφάσεις να έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των νησιωτών.
Η Γεωστρατηγική Σημασία Κάσου και Καστελλόριζου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών στη γεωστρατηγική σημασία της Κάσου και του Καστελλόριζου, αναδεικνύοντας τη θέση τους όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Τα δύο πιο κρίσιμα νησιά που έχει η Ευρώπη είναι και τα δύο ελληνικά και είναι και τα δύο μικρά. Είναι το Καστελλόριζο και η Κάσος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η γεωγραφική θέση των δύο νησιών προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στον ευρωπαϊκό θαλάσσιο χώρο, στη σύνδεση των θαλάσσιων περιοχών και στην παρακολούθηση των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου.
Το Αίτημα για Ισότιμη Ευρωπαϊκή Μέριμνα
Ο κ. Κεχαγιόγλου υποστήριξε ότι η σημασία αυτών των νησιών θα έπρεπε να μεταφράζεται σε ανάλογο ενδιαφέρον και σε ουσιαστική μέριμνα από την πλευρά της Ευρώπης. Μάλιστα, χρησιμοποιώντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, σημείωσε ότι εάν τα συγκεκριμένα νησιά βρίσκονταν στη Βόρεια Ευρώπη, κάθε πρόβλημα που θα αντιμετώπιζε ένας κάτοικός τους θα προκαλούσε άμεση και έντονη κινητοποίηση.
Η επισήμανσή του αποτυπώνει το βασικό αίτημα των μικρών νησιωτικών κοινωνιών: η στρατηγική σημασία τους να συνοδεύεται από αντίστοιχη πολιτική, οικονομική και κοινωνική στήριξη.
Το Τελικό Κριτήριο της Ανθρωποκεντρικής Πολιτικής
Από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις στις πραγματικές λύσεις. Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών ανέδειξε την ανάγκη να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μικρές νησιωτικές περιοχές, τόσο από την ελληνική Πολιτεία όσο και από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Το 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών στην Κάσο ανέδειξε, μέσα από τις τοποθετήσεις που καταγράφηκαν, ότι η βιωσιμότητα των νησιών δεν εξαρτάται μόνο από τη γεωγραφική τους θέση ή τη στρατηγική τους σημασία. Εξαρτάται πρωτίστως από τη δυνατότητα των κατοίκων τους να ζουν με αξιοπρέπεια, να εργάζονται, να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και να σχεδιάζουν το μέλλον τους στον τόπο τους.
Το ζητούμενο πλέον είναι οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και οι εθνικές πολιτικές να αποκτήσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο, με επαρκή χρηματοδότηση, σαφές χρονοδιάγραμμα και αποτελέσματα που θα γίνουν αισθητά στις τοπικές κοινωνίες. Γιατί, όπως προκύπτει από τις επισημάνσεις του Λευτέρη Κεχαγιόγλου, η πραγματική επιτυχία κάθε πολιτικής για τα μικρά νησιά θα κριθεί τελικά από το εάν θα μπορέσουν να κρατήσουν τους ανθρώπους τους και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να επιστρέψουν εκείνοι που αναγκάστηκαν να φύγουν.
