Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση στη Ρόδο για την ανεξέλεγκτη απόθεση ογκωδών αντικειμένων, μπάζων και άλλων υλικών δίπλα σε κάδους ανέδειξε ένα πραγματικό καθημερινό πρόβλημα που αφορά όλους μας.
Πέρα από τις περιπτώσεις προφανούς παραβατικότητας, υπάρχει συχνά και σύγχυση για το πού πρέπει να οδηγείται κάθε υλικό. Γι’ αυτό έχει αξία να ξεκαθαρίσουμε κάτι απλό αλλά κρίσιμο: όλα τα απόβλητα δεν πάνε στην ίδια μονάδα. Κάθε υλικό έχει τη δική του σωστή διαδρομή.
Δεν αρκεί να απομακρύνουμε ένα υλικό από έναν χώρο. Πριν φορτωθεί, πρέπει να γνωρίζουμε από πού προέρχεται, τι περιέχει και ποιος είναι ο σωστός αποδέκτης του. Άλλη διαδρομή έχουν τα σύμμεικτα αστικά απορρίμματα, άλλη τα ογκώδη, άλλη οι συσκευασίες, άλλη τα πράσινα απόβλητα και άλλη τα Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων.
Οι μονάδες ΑΕΚΚ αποτελούν μία μόνο από τις διαδρομές διαχείρισης. Αντίστοιχα, ο Δήμος, ο ΦοΔΣΑ, τα ΚΔΑΥ, τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και οι αδειοδοτημένοι συλλέκτες έχουν διαφορετικό ρόλο, ανάλογα με το είδος του αποβλήτου.
Πρακτικός οδηγός για τη Ρόδο: τι πάει πού
Σε ειδικές περιπτώσεις, μεγάλες ποσότητες ή μικτά φορτία, απαιτείται προηγούμενη επικοινωνία με τον αρμόδιο φορέα, αδειοδοτημένο μεταφορέα ή κατάλληλη εγκατάσταση.
Ο παρακάτω οδηγός δεν υποκαθιστά τις ειδικές οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών ή των αδειοδοτημένων φορέων. Στόχος είναι να δοθεί μια πρακτική και κατανοητή κατεύθυνση για τον σωστό αρχικό διαχωρισμό των υλικών.
| Υλικό / Απόβλητο | Σωστή διαδρομή στη Ρόδο |
| Σύμμεικτα αστικά απορρίμματα | Πράσινος κάδος και αποκομιδή από τον Δήμο. Οδηγούνται στους ΧΥΤΑ σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΦοΔΣΑ. Ο ΧΥΤΑ Νότιας Ρόδου δέχεται μόνο σύμμεικτα αστικά από απορριμματοφόρα του Δήμου και όχι ιδιωτικά φορτία. |
| Καθαρές συσκευασίες από χαρτί, πλαστικό, μέταλλο και γυαλί | Μπλε κάδος ανακύκλωσης συσκευασιών και ΚΔΑΥ Ρόδου. Οι συσκευασίες πρέπει να είναι άδειες και χωρίς κοινά απορρίμματα. |
| Γυάλινες συσκευασίες | Μπλε κώδωνες γυαλιού, ιδίως για μπουκάλια και γυάλινα δοχεία από κατοικίες και επιχειρήσεις εστίασης. |
| Ογκώδη αντικείμενα, όπως καναπέδες, στρώματα, έπιπλα, μοκέτες, ποδήλατα | Προηγούμενη επικοινωνία με τη Διεύθυνση Καθαριότητας ή την αρμόδια Δημοτική Ενότητα. Δεν εγκαταλείπονται δίπλα στους κάδους. Όπου προβλέπεται διαδικασία αποδοχής, οδηγούνται σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο, όπως στον ΧΥΤΑ Βόρειας Ρόδου. |
| Χόρτα, κλαδιά, φύλλα, ρίζες, υπολείμματα καθαρισμού οικοπέδων και κήπων | Δεν είναι ΑΕΚΚ. Χρειάζονται χωριστή διαχείριση ως πράσινα/βιοαποδομήσιμα υλικά. Ξυλώδη υλικά, όπως κλαδιά και υπολείμματα ξυλείας, μπορούν να οδηγούνται στον ΧΥΤΑ Βόρειας Ρόδου μόνο εφόσον είναι διαχωρισμένα και σύμφωνα με τις οδηγίες του ΦοΔΣΑ. |
| Μπάζα, σκυρόδεμα, τούβλα, πλακάκια, κεραμικά, πέτρες και χώματα εκσκαφών | ΑΕΚΚ: αδειοδοτημένος συλλέκτης/μεταφορέας και συμβεβλημένη μονάδα ΑΕΚΚ, μέσω εγκεκριμένου συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης. Δεν οδηγούνται ως τέτοια στον ΧΥΤΑ. |
| Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές | Σημεία συλλογής του συστήματος Ανακύκλωση Συσκευών, επικοινωνία με τον Δήμο για μεγάλες συσκευές ή Just Go Zero όπου εφαρμόζεται. |
| Μπαταρίες | Κάδοι ΑΦΗΣ σε σημεία συλλογής ή μέσω Just Go Zero όπου εφαρμόζεται. |
| Ρούχα και παπούτσια | Επαναχρησιμοποίηση, κοινωνικές δομές, ειδικά σημεία συλλογής ή Just Go Zero όπου εφαρμόζεται. |
| Μαγειρικό τηγανέλαιο | Σημεία συλλογής, συνεργαζόμενα σημεία ή αδειοδοτημένοι συλλέκτες. Όχι στον νεροχύτη. |
| Ελαστικά οχημάτων | Βουλκανιζατέρ και συνεργεία που λειτουργούν ως σημεία συλλογής Ecoelastika. |
| Οχήματα στο τέλος κύκλου ζωής | Επίσημο κέντρο ΕΔΟΕ ή αδειοδοτημένη μονάδα απορρύπανσης και ανακύκλωσης οχημάτων. |
| Χρησιμοποιημένα λιπαντικά έλαια | Αδειοδοτημένοι συλλέκτες με σύμβαση με το σύστημα ΕΝΔΙΑΛΕ. Όχι σε έδαφος, αποχέτευση ή κοινούς κάδους. |
| Ληγμένα φάρμακα | Ειδικοί κάδοι συλλογής στα φαρμακεία. |
| Αμίαντος και επικίνδυνα υλικά | Μόνο εξειδικευμένες αδειοδοτημένες εταιρείες. Ποτέ σε κάδο, ποτέ σε μονάδα ΑΕΚΚ και ποτέ αναμεμειγμένα με άλλα απόβλητα. |
Πηγές για τον πρακτικό οδηγό: δημόσιες οδηγίες Δήμου Ρόδου, ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και αρμόδιων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Όταν όλα μπαίνουν σε ένα φορτίο, η διαχείριση δυσκολεύει, το κόστος αυξάνεται, τα φορτία μπορεί να απορριφθούν και η ανακύκλωση χάνει την αξία της. Όταν κάθε υλικό οδηγείται στη σωστή διαδρομή, προστατεύονται το περιβάλλον, οι υποδομές του νησιού και η καθημερινότητα των πολιτών.
Η Ρόδος χρειάζεται λιγότερες πρόχειρες αποθέσεις δίπλα στους κάδους και περισσότερη ενημέρωση, ευθύνη και σωστό διαχωρισμό στην πηγή. Η υπεύθυνη διαχείριση δεν είναι μόνο υπόθεση των υπηρεσιών· είναι υπόθεση όλων όσοι παράγουμε, μεταφέρουμε ή διαχειριζόμαστε απόβλητα.
Όλα τα απόβλητα δεν πάνε στην ίδια μονάδα. Κάθε υλικό έχει τη δική του ορθή διαδρομή.
Το παρόν ενημερωτικό κείμενο επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα της ΔΑΝΑΕΚΚ.
