Ηχηρό μήνυμα Βυρίνη στον topfm: «Οι νέοι δεν γυρίζουν τυχαία την πλάτη στους θεσμούς» (ηχητικό)
Ακούστε εδώ:
Της Ρένας Βενιανάκη
Με μια ματιά:
Κρίση εμπιστοσύνης: Το περιστατικό στη Ρόδο αναδεικνύει τη βαθιά αποστασιοποίηση των νέων από τους θεσμούς λόγω έλλειψης αξιοκρατίας και δικαιοσύνης.
Δίκαια αιτήματα: Οι νέοι διεκδικούν σύγχρονη εκπαίδευση, αξιοπρεπή εργασία και ίσες ευκαιρίες, απορρίπτοντας τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και την ευνοιοκρατία.
Αμοιβαία ευθύνη: Ο σεβασμός κερδίζεται με έργα και διάλογο από τους θεσμούς, ενώ οι νέοι οφείλουν να διαμαρτύρονται χωρίς ασυδοσία ή προσβολές.
Βιωματική δημοκρατία: Η δημοκρατία δεν διδάσκεται θεωρητικά, αλλά βιώνεται μέσα από τον τρόπο που η ίδια η πολιτεία αντιμετωπίζει τη νέα γενιά.
Η «γυρισμένη πλάτη» ως αφορμή για διάλογο
Το περιστατικό με τους μαθητές του 1ου ΕΠΑΛ Ρόδου, οι οποίοι κατά τη διάρκεια του αγιασμού γύρισαν την πλάτη στον δήμαρχο, γίνεται αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τη σχέση της νέας γενιάς με τους θεσμούς. Ο εκπαιδευτικός Θανάσης Βυρίνης, με αφορμή το περιστατικό και σε δηλώσεις του στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη, επιχειρεί να δει πίσω από την ίδια την πράξη και να αναζητήσει τα αίτια που οδηγούν ένα μέρος των νέων σε αποστασιοποίηση, αμφισβήτηση ή ακόμη και σε δημόσια διαμαρτυρία απέναντι στους θεσμούς.
Πίσω από την εφηβική συμπεριφορά: Η ουσία της διαμαρτυρίας
Όπως επισημαίνει, είναι εύκολο να σταθεί κανείς μόνο στο αν η συμπεριφορά των μαθητών ήταν σωστή ή λανθασμένη, αν υπήρξε έλλειψη σεβασμού ή αν παραβιάστηκαν οι κανόνες μιας σχολικής τελετής. Το πιο δύσκολο ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να αναζητήσουμε γιατί κάποιοι νέοι αισθάνονται την ανάγκη να γυρίσουν την πλάτη στους θεσμούς. Ο κ. Βυρίνης υποστηρίζει ότι μια τέτοια πράξη δεν πρέπει απαραίτητα να ερμηνεύεται μόνο ως αγένεια. Μπορεί να αποτελεί μορφή διαμαρτυρίας, απογοήτευσης ή αδιαφορίας, αλλά και έκφραση της αίσθησης ενός νέου ανθρώπου ότι η φωνή του δεν ακούγεται.
Οι σύγχρονες αγωνίες και το αίτημα για αξιοκρατία
Στην τοποθέτησή του αναφέρεται στις προσδοκίες και στις αγωνίες των νέων για την εκπαίδευση, την εργασία, την κατοικία και το μέλλον τους. Όπως σημειώνει, οι νέοι θέλουν μια εκπαίδευση που θα τους προετοιμάζει για έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, αξιοπρεπή εργασία, καλύτερες αμοιβές και πραγματικές ευκαιρίες να δημιουργήσουν τη ζωή τους στην Ελλάδα. Παράλληλα, θέτουν ζητήματα αξιοκρατίας και δικαιοσύνης, ζητώντας –όπως αναφέρει ο εκπαιδευτικός– να αισθάνονται ότι η προσπάθεια, η γνώση και η δημιουργικότητα έχουν αξία και ότι η κοινωνική και επαγγελματική εξέλιξη δεν εξαρτάται από γνωριμίες και διασυνδέσεις.
Η αμφίδρομη ευθύνη στη δημοκρατική συνύπαρξη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Θανάσης Βυρίνης στη σχέση μεταξύ νέων και θεσμών. Το ζητούμενο, σύμφωνα με την προσέγγισή του, δεν είναι οι θεσμοί απλώς να απαιτούν σεβασμό λόγω της θέσης που κατέχουν, αλλά να κερδίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
«Ο σεβασμός δεν επιβάλλεται. Κερδίζεται», είναι το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Και αυτό, όπως εξηγεί, προϋποθέτει θεσμούς που ακούν πριν μιλήσουν, απαντούν πριν επιπλήξουν και αντιμετωπίζουν τα προβλήματα πριν ζητήσουν από τους νέους να είναι συνεπείς και υπεύθυνοι. Ο εκπαιδευτικός, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η ευθύνη δεν είναι μονόπλευρη. Οι νέοι έχουν και οι ίδιοι ευθύνες, καθώς η ελευθερία δεν σημαίνει ασυδοσία και η διαμαρτυρία δεν σημαίνει προσβολή. Η δημοκρατία, σημειώνει, απαιτεί διάλογο και σεβασμό και από τις δύο πλευρές.
Το κρίσιμο ερώτημα: Πώς χτίζεται η εμπιστοσύνη;
Για τον Θανάσης Βυρίνης, το περιστατικό στο 1ο ΕΠΑΛ Ρόδου δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί μόνο ως ένα μεμονωμένο περιστατικό συμπεριφοράς μαθητών. Μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να εξεταστεί η βαθύτερη σχέση της νέας γενιάς με την κοινωνία, την πολιτεία και τους θεσμούς. Το κρίσιμο ερώτημα, όπως το θέτει, είναι τι έχει κάνει η ίδια η κοινωνία ώστε οι νέοι να αισθάνονται ότι μπορούν να εμπιστευθούν τους θεσμούς.
«Μη μου ζητάς μόνο να σε σέβομαι. Δείξε μου πρώτα ότι και εσύ με σέβεσαι», είναι, ουσιαστικά, το μήνυμα που αναδεικνύει μέσα από την παρέμβασή του.
Η απάντηση στη δυσπιστία των νέων, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορεί να είναι περισσότερη επίπληξη, αλλά περισσότερη αξιοπιστία, διαφάνεια, δικαιοσύνη και ίσες ευκαιρίες.
Η δημοκρατία ως βίωμα και όχι ως θεωρία
Και καταλήγει σε μια σκέψη με ιδιαίτερο βάρος για την εκπαιδευτική κοινότητα: οι νέοι δεν μαθαίνουν τη δημοκρατία μόνο μέσα από τις ομιλίες των ενηλίκων. Τη μαθαίνουν κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι θεσμοί και η κοινωνία τούς αντιμετωπίζουν.
