Α. Ασπράκης στον topfm: «47 εκατ. τόνοι αδρανών υλικών χρειάζεται το Νότιο Αιγαίο τα επόμενα 40 χρόνια» (ηχητικό)
Ακούστε εδώ:
Της Ρένας Βενιανάκη
Με μια ματιά:
Σύσταση ειδικής επιτροπής: Δρομολογείται άμεσα πολυμελής επιτροπή για τη θεσμοθέτηση οργανωμένων λατομικών ζωνών σε Κυκλάδες και Δωδεκάνησα, λύνοντας ένα πρόβλημα τριών δεκαετιών.
Πρόβλεψη τεράστιων αναγκών: Σύμφωνα με τεχνική μελέτη, η ζήτηση αδρανών υλικών στα νησιά θα αγγίξει τους 47 εκατομμύρια τόνους για τα επόμενα 40 χρόνια.
Αντιμετώπιση ακρίβειας υλικών: Η έλλειψη τοπικών λατομείων εκτινάσσει το κόστος κατασκευής, όπως στην Κάρπαθο όπου οι τιμές των υλικών τετραπλασιάστηκαν λόγω μεταφορικών.
Περιβαλλοντικός και πολεοδομικός έλεγχος: Η χωροθέτηση επιβάλλει την υποχρεωτική αποκατάσταση του τοπίου, πατάσσει τις παράνομες εξορύξεις και περιορίζει την άναρχη εκτός σχεδίου δόμηση.
Τίτλος: Λατομικές ζώνες σε Δωδεκάνησα και Κυκλάδες: Συστήνεται επιτροπή για τη χωροθέτησή τους
Σημαντικές εξελίξεις αναμένονται στο ζήτημα της χωροθέτησης λατομικών ζωνών στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, καθώς δρομολογείται η σύσταση της αρμόδιας επιτροπής που θα εξετάσει και θα καθορίσει τις κατάλληλες περιοχές.
Η Αναγκαιότητα του Θεσμικού Καθορισμού
Όπως ανέφερε ο αρμόδιος εισηγητής στη χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού συμβουλίου, ο αναπληρωτής περιφερειάρχης Απόστολος Ασπράκης μιλώντας στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη, στο πλαίσιο των καθηκόντων του εισηγήθηκε την αναγκαιότητα καθορισμού λατομικών περιοχών, καθώς η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι η εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών θα πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε θεσμοθετημένες λατομικές περιοχές.
Μελέτη Επάρκειας και Πρόβλεψη 40ετίας
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ήδη ολοκληρωθεί η διερεύνηση της επάρκειας αδρανών υλικών στην περιοχή. Για την εκπόνηση της σχετικής μελέτης αξιοποιήθηκε και εξωτερικός συνεργάτης, ενώ συγκεντρώθηκαν τεχνικά στοιχεία από περίπου 50 φορείς.
Η εκτίμηση που προέκυψε είναι ότι για τα επόμενα 40 χρόνια θα απαιτηθούν περίπου 47 εκατομμύρια τόνοι αδρανών υλικών σε Δωδεκάνησα και Κυκλάδες. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, πρόκειται για εκτίμηση και τα πραγματικά μεγέθη ενδέχεται να είναι μικρότερα, καθώς αλλάζει σταδιακά ο τρόπος κατασκευής και αυξάνεται η χρήση έτοιμων δομικών υλικών.
Η Σύνθεση της Νέας Επιτροπής
Το επόμενο βήμα είναι η συγκρότηση της αρμόδιας επιτροπής. Σε αυτή θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της Περιφέρειας, του Δήμου, της Δασικής Υπηρεσίας, της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, του αρμόδιου γεωλογικού φορέα, καθώς και της Διεύθυνσης Λατομείων και Αδρανών Υλικών του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Η επιτροπή θα εξετάσει τα διαθέσιμα στοιχεία και θα προχωρήσει στη χωροθέτηση των κατάλληλων περιοχών.
Το Χρονικό Αδιέξοδο από το 1993
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο, καθώς, όπως αναφέρθηκε από τον κ. Ασπράκη, έχει να πραγματοποιηθεί ουσιαστική χωροθέτηση λατομικών ζωνών από το 1993. Εξαίρεση αποτελεί μία περιοχή στη Λέρο, ενώ σε πολλές άλλες περιπτώσεις οι άδειες λειτουργίας υφιστάμενων λατομείων οδηγούνται σε λήξη.
Οι Οικονομικές Επιπτώσεις και το Παράδειγμα της Καρπάθου
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρθηκε η περίπτωση της Καρπάθου, όπου το κλείσιμο λατομείου είχε ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση στην τιμή των αδρανών υλικών. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, ένα υλικό που κόστιζε περίπου 20 ευρώ έφτασε να πωλείται από 65 έως και 80 ευρώ.
«Το κράτος μπορεί να κάνει μια αναπροσαρμογή και να καλύψει την ανατίμηση. Ο πολίτης, όμως, από πού θα κάνει την αναπροσαρμογή;», ήταν το χαρακτηριστικό ερώτημα που τέθηκε από τον αναπληρωτή περιφερειάρχη, αναδεικνύοντας τις συνέπειες που μπορεί να έχει η έλλειψη οργανωμένων λατομικών περιοχών στην οικοδομή και, τελικά, στο κόστος κατασκευής.
Η Υποχρέωση Περιβαλλοντικής Αποκατάστασης
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι τα παλαιά λατομεία που κλείνουν πλέον υποχρεούνται να αποκαθίστανται, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην περιβαλλοντική αποκατάσταση. Όπως αναφέρθηκε, η εικόνα είναι πλέον διαφορετική από το παρελθόν, όταν πολλά λατομεία εγκαταλείπονταν χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις αποκατάστασης.
Κριτήρια Χωροθέτησης αντί για Ανεξέλεγκτη Δράση
«Δεν σημαίνει ότι θα γίνουν λατομεία παντού». Σε σχέση με τις ανησυχίες που εκφράζονται από τοπικούς φορείς ότι η διαδικασία χωροθέτησης μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία λατομείων σε πολλές περιοχές, διευκρινίστηκε ότι ο ρόλος της επιτροπής είναι ακριβώς να εξετάσει με συγκεκριμένα κριτήρια πού μπορούν και πού δεν μπορούν να χωροθετηθούν λατομικές δραστηριότητες. Η σύσταση της επιτροπής αναμένεται να προχωρήσει άμεσα, καθώς τα σχετικά έγγραφα πρόκειται να αποσταλούν στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, ώστε να ξεκινήσει η προβλεπόμενη διαδικασία.
Η Οικοδομική Δραστηριότητα και η Εκτός Σχεδίου Δόμηση
Κατά τη συζήτηση έγινε αναφορά και στην έντονη οικοδομική δραστηριότητα που καταγράφεται στη Ρόδο και γενικότερα στα νησιά. Ο κ. Ασπράκης εξέφρασε την εκτίμηση ότι η αλλαγή του πλαισίου για την εκτός σχεδίου δόμηση θα λειτουργήσει περιοριστικά, χαρακτηρίζοντας θετική την κυβερνητική επιλογή να περιοριστεί η άναρχη ανάπτυξη. Όπως σημείωσε, στο παρελθόν υπήρχαν περιπτώσεις όπου η δόμηση γινόταν χωρίς επαρκή πολεοδομικό σχεδιασμό και στη συνέχεια προέκυπταν απαιτήσεις για παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και νερού.
Η Πάταξη των Παράνομων Εξορύξεων
Τέλος, έγινε ιδιαίτερη αναφορά και στο πρόβλημα των παράνομων λατομικών δραστηριοτήτων. Όπως επισημάνθηκε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιος λαμβάνει άδεια για εργασίες που αφορούν την εξόρυξη ή θραύση πέτρας και στη συνέχεια η δραστηριότητα εξελίσσεται ουσιαστικά σε λατομική εκμετάλλευση.
«Γι’ αυτό σας είπα ότι οι χωροθετήσεις πρέπει να γίνουν», ήταν το συμπέρασμα της συζήτησης, με τη δημιουργία οργανωμένων και θεσμοθετημένων λατομικών περιοχών να θεωρείται αναγκαία τόσο για την κάλυψη των αναγκών της οικοδομής όσο και για τον περιορισμό των παράνομων δραστηριοτήτων.
