«Δύο Νιοχώρια: Το καλοκαίρι και ο χειμώνας – Η Μαρία Παπαδοπούλου στονtopfm για την τουριστικοποίηση που αλλάζει τη γειτονιά» (ηχητικό)

Ακούστε εδώ:

Της Ρένας Βενιανάκη

Mε μια ματιά:

Η Μαρία Παπαδοπούλου περιγράφει στον topfm τη ραγδαία τουριστικοποίηση και την εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στο ιστορικό Νιοχώρι της Ρόδου.
Η ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που εκτοπίζει τη μόνιμη κατοικία και αυξάνει κατακόρυφα την αξία των ακινήτων στην περιοχή.
Οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν καθημερινά έντονη ηχορύπανση, κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη θέσεων στάθμευσης και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους από το μαζικό μοντέλο.
Το ζητούμενο δεν είναι η διακοπή του τουρισμού, αλλά η εξεύρεση μιας δίκαιης ισορροπίας που θα διασφαλίζει μια βιώσιμη και λειτουργική γειτονιά.

Νιοχώρι: Η τουριστική ανάπτυξη αλλάζει τη ζωή των μόνιμων κατοίκων

Η Μαρία Παπαδοπούλου, μόνιμη κάτοικος και γεννημένη στο Νιοχώρι, μίλησε στη Ρένα Βενιανάκη και την Κυριακή Πετρίδου στον TOP FM για την τουριστικοποίηση της ιστορικής συνοικίας, την επέλαση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι κάτοικοι. Στην καρδιά της Ρόδου, στο ιστορικό Νιοχώρι, η τουριστική ανάπτυξη συνυπάρχει εδώ και δεκαετίες με την κατοικία. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η ισορροπία αυτή φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη για τους μόνιμους κατοίκους.

Η Μαρία Παπαδοπούλου γέννημα-θρέμμα του Νιοχωριού, μίλησε στη Ρένα Βενιανάκη και την Κυριακή Πετρίδου στον topfm , περιγράφοντας τη μεγάλη αλλαγή που έχει συντελεστεί στη συνοικία και τις συνέπειες που έχει στην καθημερινότητα όσων εξακολουθούν να κατοικούν εκεί. Όπως σημείωσε, το Νιοχώρι αποτελεί ιστορική και παραδοσιακή συνοικία της Νέας Πόλης, με σημαντικό αρχιτεκτονικό απόθεμα και περίπου 150 διατηρητέα κτίρια. Από μια παραδοσιακή γειτονιά, με επίκεντρο την εκκλησία, το σχολείο, τα μικρά καταστήματα, τα μανάβικα, τα μπακάλικα και τα καφενεία, μετατράπηκε σταδιακά σε έναν έντονα τουριστικό, εμπορικό και νυχτερινό προορισμό.

«Σαν να πατάς έναν διακόπτη»

Περιγράφοντας τη ζωή στο Νιοχώρι κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, η κ. Παπαδοπούλου έκανε λόγο για μια περιοχή που αλλάζει κυριολεκτικά χαρακτήρα από τον Απρίλιο μέχρι και το φθινόπωρο. «Το καλοκαίρι είναι σαν να πατάς έναν διακόπτη και υπάρχει κάτι διαφορετικό», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την έντονη τουριστική κίνηση, τα καταστήματα, τον κόσμο, τη φασαρία και τον θόρυβο. Αντίστοιχα, προς το τέλος Οκτωβρίου και τις αρχές Νοεμβρίου, η εικόνα μεταβάλλεται ξανά, δημιουργώντας ουσιαστικά δύο διαφορετικά Νιοχώρια: το καλοκαιρινό και το χειμερινό.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η τουριστική δραστηριότητα δεν είναι καινούργιο φαινόμενο για τη συνοικία. Ξενοδοχεία, εστιατόρια, τουριστικά καταλύματα, τουριστικά γραφεία, μπαρ και καταστήματα λειτουργούν στην περιοχή εδώ και πολλές δεκαετίες. Αυτό που έχει αλλάξει, όπως είπε, είναι η ένταση και η έκταση της τουριστικοποίησης.

Η επέλαση του Airbnb και ο «φαύλος κύκλος»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και στην ολοένα μεγαλύτερη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα. Σύμφωνα με την κ. Παπαδοπούλου, η διαδικασία είχε ξεκινήσει πριν από την εμφάνιση του Airbnb, με την αξιοποίηση παραδοσιακών κτιρίων ως καταλυμάτων και πανσιόν, όμως η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την τάση.

«Το Νιοχώρι έχει γίνει ένα πολύ ιδιαίτερο μείγμα: κατοικία, ξενοδοχείο, Airbnb, βραχυχρόνια μίσθωση, εστιατόρια, τουριστικά γραφεία, εμπορικά καταστήματα και όλα αυτά μέσα σε μια μικρή περιοχή», ανέφερε. Το αποτέλεσμα, όπως εξήγησε, είναι ένας «φαύλος κύκλος της τουριστικοποίησης». Όσο αυξάνονται οι τουριστικές χρήσεις, μειώνεται η κανονική κατοικία, αυξάνεται η τουριστική κατανάλωση και η αξία των ακινήτων, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο για τουριστική αξιοποίηση. Και τελικά, σύμφωνα με την ίδια, ο μόνιμος κάτοικος είναι αυτός που χάνει. Χάνει την ησυχία του, τους σταθερούς γείτονές του, τη δυνατότητα εύκολης κατοικίας, το πάρκινγκ και, κυρίως, την αίσθηση ότι ζει σε μια γειτονιά που του ανήκει.

«Δεν είναι το πρόβλημα ότι υπάρχουν τουρίστες»

Η κ. Παπαδοπούλου ξεκαθάρισε ότι το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία των τουριστών. «Η Ρόδος ζει από τον τουρισμό. Είναι το προϊόν που πουλάμε», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η τουριστική δραστηριότητα αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας του νησιού. Το ζήτημα, όπως τόνισε, είναι ότι ολόκληρη η κατοικία της γειτονιάς προσαρμόζεται πλέον στις ανάγκες του επισκέπτη.

Έτσι, η εικόνα που απολαμβάνει ο τουρίστας είναι διαφορετική από αυτή που βιώνει ο μόνιμος κάτοικος. Ο επισκέπτης βλέπει τη θάλασσα, την εύκολη πρόσβαση στη Μεσαιωνική Πόλη, τα εστιατόρια, τα μπαρ, τα καταστήματα και τη νυχτερινή ζωή. Ο κάτοικος, αντίθετα, αντιμετωπίζει θόρυβο, κυκλοφοριακή πίεση, προβλήματα στάθμευσης, σκουπίδια, φορτοεκφορτώσεις και διαρκή τουριστική όχληση.

Η οδός Απολλωνίου Ροδίου και η νυχτερινή όχληση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κ. Παπαδοπούλου στην περιοχή όπου κατοικεί, κοντά στην οδό Απολλωνίου Ροδίου, κάθετα επί της οδού Ορφανίδου, εκφράζοντας την έντονη ενόχλησή της για τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως «Bar Street». Όπως είπε, πρόκειται για έναν ιστορικό δρόμο και όχι για μια απρόσωπη «Bar Street», επισημαίνοντας ότι η νυχτερινή δραστηριότητα έχει φτάσει σε επίπεδα που κάνουν ιδιαίτερα δύσκολη τη ζωή των κατοίκων. Η όχληση, όπως περιέγραψε, συνεχίζεται μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, με φωνές και συγκεντρώσεις επισκεπτών έξω από κατοικίες, σε μια περιοχή όπου εξακολουθούν να ζουν άνθρωποι.

«Οι αρχές προσπαθούν, αλλά αποτέλεσμα δεν υπάρχει»

Σε ερώτηση για το αν οι αρμόδιες υπηρεσίες, ο Δήμος και η Αστυνομία παρεμβαίνουν ώστε να περιοριστούν τα προβλήματα, η απάντηση ήταν χαρακτηριστική: «Προσπαθούν. Αλλά αποτέλεσμα δεν υπάρχει, δυστυχώς».

Η ίδια εξέφρασε παράλληλα την άποψη ότι οι υφιστάμενες υποδομές της Ρόδου δεν επαρκούν για να υποστηρίξουν την ένταση του σημερινού τουριστικού μοντέλου. Μάλιστα, αναφέρθηκε και σε μεγάλη τουριστική επένδυση στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη αυτή έχει επηρεάσει ακόμη και το φυσικό φως και τον ήλιο που φτάνει στις γύρω κατοικίες.

Δύο διαφορετικά Νιοχώρια

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ήταν η περιγραφή της για τις δύο όψεις της συνοικίας. «Εδώ υπάρχουν δύο Νιοχώρια. Υπάρχει το καλοκαίρι και ο χειμώνας», ανέφερε, περιγράφοντας μια περιοχή που τους θερινούς μήνες κατακλύζεται από επισκέπτες και τον χειμώνας αποκτά μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Μέσα σε αυτή τη μεταβολή, ωστόσο, η παραδοσιακή γειτονιά υποχωρεί σταδιακά.

Αντίσταση στην «τουριστική λαίλαπα»

Η Μαρία Παπαδοπούλου επέλεξε να παραμείνει στο σπίτι όπου μεγάλωσε, δηλώνοντας αποφασισμένη να μην το παραδώσει, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, στην «τουριστική λαίλαπα».

Το μήνυμα που προέκυψε από τη συζήτηση στον topfm ήταν σαφές: το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσει ο τουρισμός, αλλά να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και στο δικαίωμα των μόνιμων κατοίκων να εξακολουθούν να έχουν μια βιώσιμη, λειτουργική γειτονιά. Για τους κατοίκους του Νιοχωριού, η πρόκληση είναι πλέον να διατηρηθεί ζωντανός ο χαρακτήρας μιας ιστορικής συνοικίας, χωρίς η τουριστική ανάπτυξη να οδηγήσει στην πλήρη απώλεια της κατοικίας και της γειτονιάς.