‘Ηταν Κυριακή του Πάσχα, 6 Απριλίου 1453, όταν οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης αντίκρισαν τον στρατό του Μωάμεθ Β΄ να στρατοπεδεύει έξω από τα τείχη της Πόλης.
Συμπληρώνονται σήμερα ακριβώς 573 χρόνια από την 29η Μαΐου 1453, την ημέρα που άλλαξε ριζικά τον γεωπολιτικό και πολιτισμικό χάρτη της Ευρώπης. Η πτώση της Κωνσταντινούπολης δεν υπήρξε ένα τυχαίο στρατιωτικό συμβάν, αλλά το καταληκτικό σημείο μιας πολιορκίας 53 ημερών που σφράγισε το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Τα κρίσιμα ιστορικά ορόσημα και τα γεγονότα της πολιορκίας εξελίχθηκαν ως εξής:
- 6 Απριλίου 1453: Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ολοκληρώνει την παράταξη του οθωμανικού στρατού, ο οποίος αριθμούσε πάνω από 80.000 άνδρες. Απέναντί τους, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος διέθετε μόλις 7.000–8.000 υπερασπιστές, εκ των οποίων οι 2.000 ήταν ξένοι εθελοντές (κυρίως Γενουάτες και Βενετοί).
- 12 Απριλίου 1453: Το γιγαντιαίο κανόνι του Ούγγρου μηχανικού Ουρβανού, μήκους 8 μέτρων, αρχίζει τον ανελέητο κανονιοβολισμό των Θεοδοσιανών Τειχών. Το γεγονός αυτό εγκαινιάζει επίσημα τη νέα εποχή του πυροβολικού πολέμου στην παγκόσμια ιστορία.
- 20 Απριλίου 1453: Καταγράφεται η τελευταία ναυτική επιτυχία των αμυνόμενων. Τρία γενουάτικα πλοία και ένα βυζαντινό υπό τον πλοίαρχο Φλαντανελά διασπούν τον οθωμανικό ναυτικό αποκλεισμό, κατορθώνοντας να μεταφέρουν τρόφιμα και πολεμοφόδια στην Πόλη.
- 22 Απριλίου 1453: Πραγματοποιείται το πιο καθοριστικό στρατηγικό πλήγμα του Μωάμεθ Β΄. Μετά την αδυναμία διάσπασης της βυζαντινής αλυσίδας στον Κεράτιο Κόλπο, οι Οθωμανοί μεταφέρουν 70 πλοία μέσω της ξηράς (από τον ισθμό του Γαλατά) και τα ρίχνουν στο λιμάνι της Πόλης.
- 28 Μαΐου 1453: Τελείται η τελευταία κοινή χριστιανική λειτουργία στην Αγία Σοφία. Μπροστά στον επικείμενο κίνδυνο, Ενωτικοί και Ανθενωτικοί παραμερίζουν τις βαθιές θρησκευτικές τους διαφωνίες και προσεύχονται μαζί για τελευταία φορά.
- 29 Μαΐου 1453: Ξεκινά η τελική γενική επίθεση των Οθωμανών τις πρώτες πρωινές ώρες. Η πίεση στα τείχη, η είσοδος των επιτιθέμενων από την Κερκόπορτα και ο θάνατος του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου στη μάχη σφραγίζουν την πτώση της πρωτεύουσας.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης σήμανε την οριστική κατάλυση της χιλιοετούς Ρωμαϊκής/Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και την εδραίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως κυρίαρχης δύναμης. Παράλληλα, η μαζική φυγή Βυζαντινών λογίων προς τη Δύση λειτούργησε ως καταλύτης για τη διάδοση της ελληνικής γραμματείας, τροφοδοτώντας άμεσα το ευρωπαϊκό κίνημα της Αναγέννησης.
