
Δείτε τα 5 μέτρα – Κυβέρνηση και ΑΑΔΕ επεξεργάζονται νομοθετική ρύθμιση με στόχο την πρόληψη της απώλειας εσόδων πριν να εξαφανιστούν οι οφειλέτες – Το πρόβλημα προέκυψε μετά τις αποκαλύψεις στη Θεσσαλονίκη για περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις και 1.300 παρένθετα πρόσωπα
Ευθύνη στη διάδοχη εταιρεία για τα χρέη των προηγούμενων, έλεγχο φερεγγυότητας των διαχειριστών από τη στιγμή της σύστασης εταιρείας ή την αλλαγή διοίκησης, αυξημένες διασφαλίσεις για νεοσύστατες επιχειρήσεις που φορτώνουν χρέη το Δημόσιο, βαθμολόγιο φορολογικής συνέπειας και αναστολή χρήσης ΑΦΜ μέχρι και πέντε έτη για όσους εμπλέκονται σε πατέντες με «αχυράνθρωπους» είναι ορισμένες από τις βασικότερες παρεμβάσεις τις οποίες εξετάζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, προκειμένου να βάλει φρένο στα κυκλώματα που χρησιμοποιούν «μπροστινούς» και αλλάζουν σαν τα πουκάμισα «υπεύθυνους»…
Επιπλέον, τα μέτρα τα οποία, όπως αποκαλύπτει το «Πρώτο Θέμα», βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στο τραπέζι και συζητιούνται περιλαμβάνουν αυστηρότερους περιορισμούς σε ρυθμίσεις χρεών (με προκαταβολή τουλάχιστον 50% και εξόφληση σε μόλις έξι δόσεις) ή ακόμα και παρακράτηση μέρους του ΦΠΑ κατά την είσπραξή του από την επιχείρηση. Εξετάζονται επίσης υποχρεωτική μεταφορά του επαγγελματικού λογαριασμού και των POS σε παρόχους ενταγμένους στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικών κατασχετηρίων ή και αναστολή λειτουργίας μέχρι τη συμμόρφωση.
Ανοίγουν στόματα, κλείνουν τα «παράθυρα»
Οδηγό για τις νομοθετικές αλλαγές αποτελούν οι ίδιες οι μέθοδοι των κυκλωμάτων και, ιδιαίτερα, η νέα μεγάλη υπόθεση με τις πάνω από 2.000 επιχειρήσεις και τους 1.300 «μπροστινούς» την οποία έφεραν στο φως οι Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ στη Βόρεια Ελλάδα.
Καθώς οι πρώτοι συλληφθέντες περιγράφουν με λεπτομέρειες πώς στήθηκε η τεράστια φάμπρικα φοροδιαφυγής, αναμένεται και νέο κύμα ενταλμάτων με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη, ενώ αντίστοιχες έρευνες και αποκαλύψεις αναμένονται από ανάλογες έρευνες που ήδη επεκτείνονται σε κυκλώματα με έδρα την Αθήνα.
Ωστόσο, το φαινόμενο δεν είναι καινούριο. Γι’ αυτό η λογική των μέτρων που σχεδιάζονται εστιάζει στα προληπτικά φίλτρα που πρέπει να δημιουργηθούν για να εντοπίζουν και να σταματούν τις ύποπτες κινήσεις εν τη γενέσει τους – και όχι απλώς και μόνο στην εκ των υστέρων καταδίωξη των κυκλωμάτων μετά την αποκάλυψή τους.
Για παράδειγμα, αν ένας ανήλικος ή κάποιος 85χρονος πρώην οικοδόμος με πολύ χαμηλή σύνταξη εμφανίζεται ξαφνικά ως ιδιοκτήτης διαφημιστικής εταιρείας ή αλυσίδας καταστημάτων, ή αν μια επιχείρηση «αναγεννάται» διαρκώς με νέα ΑΦΜ στην ίδια διεύθυνση, αποτελούν περιπτώσεις που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα πρέπει να οδηγούν αυτόματα σε έρευνες, μέσω προληπτικών ελέγχων «back office» ή και αυστηρότερων κριτηρίων εποπτείας νεοσύστατων επιχειρήσεων.
«Αλλάζει η εταιρεία, δεν εξαφανίζονται τα χρέη»
Σύμφωνα με πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος», φορολογική διοίκηση και υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εργάζονται ήδη πάνω σε μια σειρά από πιθανές παρεμβάσεις, οι οποίες βρίσκονται ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας.
Αυτές επικεντρώνονται σε πέντε άξονες:
1. Τα χρέη θα ακολουθούν τη διάδοχη επιχείρηση
Η δραστικότερη αλλαγή που εξετάζεται αφορά την τελευταία ενεργή εταιρεία στην αλυσίδα των διαδοχικών επιχειρήσεων. Προτείνεται να ευθύνεται αλληλεγγύως για τα χρέη των προηγούμενων. Με αυτόν τον τρόπο, η αλλαγή εταιρείας και διαχειριστή δεν θα αρκεί για να αφήνει πίσω της τις οφειλές που δημιούργησε η προηγούμενη δραστηριότητα. Η πρόταση για επέκταση της αλληλέγγυας ευθύνης επιδιώκει να κλείσει την έξοδο διαφυγής στους επιτήδειους, μέσω της συνεχούς εναλλαγής εταιρειών. Η τελευταία «ζωντανή» εταιρεία που λειτουργεί στον ίδιο χώρο θα μπορεί να βαρύνεται με τα χρέη όλων των προηγούμενων στην αλυσίδα διαδοχής.
Βασική επιδίωξη είναι να μη σταματά η αναζήτηση των χρεών στον εκάστοτε «αχυράνθρωπο». Για τον εντοπισμό και τη διαπίστωση της διαδοχής, θα μπορούν να εξετάζονται χαρακτηριστικά όπως: ίδια ή παραπλήσια δραστηριότητα στον ίδιο χώρο, διαχειριστής χωρίς αξιόλογη περιουσία, δραστηριότητα εντάσεως λιανικής, παρόμοια επωνυμία ή σήμα και συνέχιση με ουσιωδώς ίδιο προσωπικό και προμηθευτές. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε νέα επιχείρηση στην ίδια διεύθυνση θα θεωρείται αυτομάτως διάδοχος της προηγούμενης, αλλά θα μπαίνει στα ραντάρ για έλεγχο.
2. Δημόσιο φορολογικό βαθμολόγιο
Για να μπορούν και οι ελεγκτές αλλά και οι συναλλασσόμενοι -ή και οι διάδοχες επιχειρήσεις- να ελέγχουν τη φορολογική αξιοπιστία της εταιρείας με την οποία συνεργάζονται ή επενδύουν, προτείνεται η δημιουργία ενός δημόσιου μητρώου αξιολόγησης εταιρειών, με βάση την τήρηση των φορολογικών τους υποχρεώσεων. Το μοντέλο αυτό το εφαρμόζει ήδη η Λετονία. Η βαθμολογία δημοσιοποιείται, ενώ η ίδια η επιχείρηση θα έχει πρόσβαση στις λεπτομέρειες και δυνατότητα να ζητήσει επαναξιολόγηση.
3. Ελεγχος του προφίλ του διαχειριστή που ανοίγει εταιρεία
Το τρίτο φίλτρο που έχει προταθεί τοποθετείται στη σύσταση της εταιρείας ή στην αλλαγή διαχειριστή. Προτείνεται έλεγχος φερεγγυότητας μέσω κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου (risk analysis), ώστε να εντοπίζονται πρόσωπα με χαρακτηριστικά εικονικού διαχειριστή.
Για παράδειγμα, θα χτυπάει καμπανάκι αν άτομα χωρίς οικονομική επιφάνεια ή προηγούμενο επιχειρηματικό προφίλ εμφανίζονται στο ΓΕΜΗ σαν μοναδικοί εταίροι, διαχειριστές και νόμιμοι εκπρόσωποι διαφημιστικών εταιρειών ή εμπορικών δικτύων.
Εξετάζεται πάντως εάν πρέπει, ανάλογα με το αποτέλεσμα, η σύσταση ή μεταβολή της εταιρείας να ολοκληρώνεται αυτόματα, ή αν θα μπορεί να απαιτείται να προηγηθεί επίσκεψη του διαχειριστή στην ΑΑΔΕ, για αξιολόγηση της εικόνας του και της επιχειρησιακής σκοπιμότητας να αναλάβει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Αν και η ηλικία ή τα οικονομικά κριτήρια δεν μπορεί να αποτελούν αυτομάτως νομικό κώλυμα για έναρξη δραστηριότητας, θα λειτουργούν εφεξής ως ειδικό φίλτρο κινδύνου για την άμεση ενεργοποίηση στοχευμένου ελέγχου.
Αναλόγως την περίπτωση, στη συνέχεια μπορεί να δίνεται έγκριση ή να απαιτείται εγγύηση και να ακολουθούν πρόσθετοι έλεγχοι.
4. Παρέμβαση πριν χαθούν οι εισπράξεις
Για επιχειρήσεις που αρχίζουν να δημιουργούν χρέη αμέσως μετά τη σύστασή τους, προτείνεται να υπάρξουν δύο φίλτρα που θα σημαίνουν συναγερμό, στα 50.000 ή στα 100.000 ευρώ.
Ενδεικτικά, αν μία εταιρεία αναπτύσσεται ταχύτατα και με το καλημέρα εμφανίζει τζίρους άνω των 100.000 ευρώ μέσα στο πρώτο κιόλας εξάμηνο δραστηριότητας, αλλά έχει προλάβει να δημιουργήσει απλήρωτες οφειλές άνω των 25.000 ευρώ, θα τίθεται προς εξέταση. Παράλληλα, για να μην εκμεταλλεύεται τις πάγιες ρυθμίσεις οφειλών και κερδίζει χρόνο πριν εξαφανιστεί απλώνοντας τις πληρωμές της σε 24 έως 48 δόσεις, προτείνεται να ισχύει ειδική ρύθμιση, με καταβολή πρώτης δόσης ίσης τουλάχιστον με το 50% των οφειλών της, εξόφληση μόλις σε έως έξι δόσεις, αλλά και απώλεια της ρύθμισης αν ο υπόχρεος αφήσει απλήρωτη έστω και μία δόση. Σε άλλη περίπτωση, όταν η νεοσύστατη επιχείρηση δεν εμφανίζει αυτομάτως εκτόξευση εσόδων, αλλά οι οφειλές της μεγεθύνονται με υψηλούς ρυθμούς και ξεπεράσουν τα 50.000 ευρώ μέσα σε έξι μήνες ήδη, θα υποχρεώνεται να τηρεί επαγγελματικό λογαριασμό και POS σε πάροχο ενταγμένο στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικών κατασχετηρίων, αλλιώς η λειτουργία της θα αναστέλλεται μέχρι να κάνει δήλωση και χρήση του κατάλληλου λογαριασμού – ενώ εξετάζονται και πρόστιμα ή ποινικές κυρώσεις αν παραβιάσει τη σχετική υποχρέωση.
Ως πρόταση τίθεται και το ενδεχόμενο να της επιβάλλεται παρακράτηση εντός ποσοστού του ΦΠΑ στην πηγή, κατά τη στιγμή που τον εισπράττει, μέσω του μηχανισμού VAT split payment. Στόχος είναι η είσπραξη της οφειλής να επιδιώκεται όσο η επιχείρηση έχει ακόμη έσοδα και λειτουργεί, αντί το Δημόσιο να αναζητεί εκ των υστέρων χρήματα από μια ανενεργή εταιρεία.
5. Μπλόκο στο ΑΦΜ
Στο αυστηρότερο άκρο βρίσκεται η πρόταση αναστολής χρήσης ΑΦΜ για έως πέντε χρόνια. Θα αφορά περιπτώσεις όπου:
– διαπιστώνεται ότι υποκρύπτεται άλλος πραγματικός διαχειριστής πίσω από παρένθετα πρόσωπα
– εντοπίζεται σε έλεγχο να συνδέεται με άλλες εταιρείες μέσω «αχυράνθρωπων»
– προκύπτει ότι ασκεί εικονική ή απατηλή δραστηριότητα.
Η δυνατότητα αναστολής θα καλύπτει τόσο τα παρένθετα και τα υποκρυπτόμενα φυσικά πρόσωπα όσο και το σύνολο των εμπλεκόμενων νομικών προσώπων.
«Πιλότος» η Θεσσαλονίκη
Στο επίκεντρο των σχεδιαζόμενων διατάξεων μπαίνουν έτσι συγκεκριμένα επιχειρηματικά μοτίβα, τα οποία ανέδειξε και η αποκάλυψη του νέου κυκλώματος στη Θεσσαλονίκη.
Οι κυριότερες πατέντες που θα κινητοποιούν μηχανισμούς ελέγχου είναι:
n Παρένθετα πρόσωπα: οι επιτήδειοι επιλέγουν ή -ακόμα χειρότερα- μπορούν να εκμεταλλεύονται οποιοδήποτε άτομο βρίσκεται σε έσχατη ανάγκη. Στην πράξη, βέβαια, συνήθως ενημερώνουν και διαβεβαιώνουν τα θύματά τους ότι θα πέσουν στα μαλακά αν πιαστούν, ακριβώς επειδή βρίσκονται σε ένδεια, δεν διαθέτουν περιουσία για να φοβηθούν πως θα τη χάσουν ενώ, κατά πάσα πιθανότατα, τελικώς θα αποφύγουν φυλάκιση και κυρώσεις αν επικαλεστούν το γεγονός ότι είναι ευάλωτοι και ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες (π.χ. υπέργηροι, άτομα με εξαρτήσεις ή με προβλήματα υγείας κ.λπ.).
n Επιχειρήσεις-χαμαιλέοντες: καταστήματα ή γραφεία σε κλάδους όπως η εστίαση, ο καφές, η αρτοποιία, η διαφήμιση κ.λπ. συχνά λειτουργούν στο ίδιο σημείο και με το ίδιο αντικείμενο επί χρόνια, αλλά αλλάζουν διαδοχικά επωνυμίες, ΑΦΜ και κατά νόμους υπεύθυνους, αφήνοντας πίσω τους ανείσπρακτες οφειλές εκατομμυρίων ευρώ. Το μοτίβο αυτό έχει εντοπιστεί σε πολλούς ελέγχους της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ, καθώς, όταν τα χρέη έχουν συσσωρευθεί και χτυπάνε την πόρτα της επιχείρησης για έλεγχο, οι ελεγκτές βρίσκουν πάντα… τους επόμενους ανεύθυνους-υπεύθυνους!
n Γιγάντωση δραστηριότητας από το μηδέν: μονοπρόσωπες επιχειρήσεις (συνήθως ΙΚΕ που ανοίγουν με απαιτούμενο κεφάλαιο μόλις 1 ευρώ) μόλις κάνουν την πρώτη έναρξη αυτομάτως μεγεθύνονται, πολλαπλασιάζονται, διευρύνονται και δημιουργούν ένα δίκτυο παράπλευρων επιχειρήσεων, ιδρύοντας δεκάδες ή εκατοντάδες υποκαταστήματα μόλις σε έναν χρόνο, χωρίς να διαθέτουν την αντίστοιχη οικονομική επιφάνεια ή προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία. Κάθε νέος… όμιλος εταιρειών που δημιουργείται διά αυτής της μεθόδου θα μπαίνει στο μικροσκόπιο.
Το χρονοδιάγραμμα των αποφάσεων
Τα μέτρα μπορεί να επεκταθούν ή και να συμπληρωθούν με άλλες διατάξεις ή διοικητικές διαδικασίες, όπως η αυτόματη διασταύρωση ΓΕΜΗ με φορολογικά μητρώα (για να εντοπίζονται διαχειριστές που επιχειρούν να ανοίξουν επιχειρήσεις ενώ έχουν ήδη εκκρεμείς υποχρεώσεις σε άλλες), ειδική χρηματική εγγύηση -όπως π.χ. 3.000 έως 500.000 ευρώ που ήδη προβλέπεται για όσους ήταν διαχειριστές εταιρείας με απενεργοποιημένο ΑΦΜ- αλλά και έλεγχο της ακρίβειας των δηλώσεων στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων με επαπειλούμενα πρόστιμα έως 40.000 ευρώ για όσους παρατυπούν.
Στη φάση αυτή, οι σχετικές παρεμβάσεις βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας μεταξύ των αρμόδιων, καθώς θεωρείται κομβική η υπόθεση της Θεσσαλονίκης που βρίσκεται σε εξέλιξη και αποκαλύπτει τις μεθόδους δράσης των κυκλωμάτων, η ανάλυση των οποίων οδηγεί στις παρεμβάσεις που θα απαιτηθούν.
Η οριστική θεσμοθέτηση των διατάξεων τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2027. Εξετάζεται όμως το ενδεχόμενο επίσπευσης των ρυθμίσεων μέσω τροπολογιών εντός του έτους, καθώς κεντρική γραμμή είναι η άμεση σκλήρυνση των μέτρων απέναντι στα οργανωμένα κυκλώματα, με περισσότερους και πιο δραστικούς ελέγχους, σε νέα νομική βάση και με συνεχή επικαιροποίηση του
πλαισίου, μετά από αναζήτηση και εντοπισμό νέων μοτίβων παραβατικότητας.
ΠΗΓΗ:protothema




