Συνέδριο ΚΕΔΕ: Κυβερνητικές Εξαγγελίες, Οικονομικές Πιέσεις και Σκληρή Αυτοδιοικητική Αντιπαράθεση (ηχητικό)
Ακούστε τον κ. Μητσοτάκη:
Ακούστε τον κ. Λιβάνιο:
Ακούστε τον κ. Ανδρουλάκη:
Ακούστε τον κ. Κολιάδη:
Με μια ματιά:
- Κυβερνητικές εξαγγελίες: Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε έξι παρεμβάσεις για ενίσχυση υποδομών, ανακύκλωση, κάλυψη ενεργειακών οφειλών και νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης.
- Κριτική αντιπολίτευσης: Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατήγγειλε χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ και δεσμεύτηκε για πλήρη οικονομική αυτοτέλεια των δήμων.
- Νησιωτικά αιτήματα: Ο Αλέξανδρος Κολιάδης ζήτησε ειδικά κριτήρια για τους νησιωτικούς δήμους και τη διεκδίκηση του 50% του τέλους ανθεκτικότητας.
- Εσωτερική αντιπαράθεση: Ο Χάρης Δούκας άσκησε σκληρή κριτική στην ηγεσία της ΚΕΔΕ, τονίζοντας ότι η ενότητα προϋποθέτει διεκδίκηση και όχι υποταγή.
- Οικονομική διεκδίκηση Ρόδου: Ο Αλέξανδρος Κολιάδης ζήτησε να επιστρέφει το 50% του τέλους ανθεκτικότητας απευθείας στους δήμους για τη συντήρηση των τουριστικών υποδομών.
- Κριτήρια νησιωτικότητας: Η Ρόδος ηγήθηκε του αιτήματος να μην αξιολογούνται οι νησιωτικοί δήμοι με βάση τον πληθυσμό, αλλά με τη γεωγραφική ασυνέχεια.
- Δημογραφικό καμπανάκι Αιγαίου: Επισημάνθηκε η έντονη δημογραφική πίεση στο Νότιο Αιγαίο, όπου πλέον οι θάνατοι υπερβαίνουν τις γεννήσεις, απαιτώντας άμεσα μέτρα στήριξης.
- Δημόσιες υπηρεσίες: Τονίστηκε ότι η λειτουργία δομών (όπως τα ΚΕΠ) στα νησιά αποτελεί αναγκαίο κοινωνικό δικαίωμα και δεν πρέπει να κρίνεται οικονομοτεχνικά.
Όλα τα θέματα που «καίνε» τους δήμους σήμερα, τέθηκαν στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της ΚΕΔΕ, που ξεκίνησε χθες στην Καλαμάτα και ολοκληρώνεται αύριο, από το οποίο δεν έλειψαν οι κυβερνητικές εξαγγελίες, δια στόματος του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και του Υπουργού Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιος, οι οποίες προσέδωσαν προεκλογικό άρωμα.
«Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές τοπικές κοινωνίες – Ισχυρή Ελλάδα – Περισσότεροι Πόροι και Ανθρώπινο Δυναμικό» καθώς και ο νέος Κώδικας για την Αυτοδιοίκηση, είναι τα κεντρικά θέματα του συνεδρίου, στο οποίο συμμετέχει και πολυμελής αντιπροσωπεία από το Νότιο Αιγαίο, με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΠΕΔ, δήμαρχο Ρόδου, Αλέξανδρο Κολιάδη, ο οποίος μίλησε χθες το απόγευμα-όπως και όλοι οι πρόεδροι των ΠΕΔ.
Οι εξαγγελίες
Έξι παρεμβάσεις για την ενίσχυση των δήμων, με επίκεντρο τη χρηματοδότηση, τις υποδομές και το ενεργειακό κόστος, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, κατά τον χαιρετισμό του χθες το απόγευμα. Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας της κεντρικής διοίκησης με την Αυτοδιοίκηση, αναγνωρίζοντας ότι οι δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες ανάγκες και πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις. Παράλληλα, επικαλέστηκε την αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων από λιγότερα από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3 δισ. ευρώ το 2026, καθώς και τις περίπου 20.000 προσλήψεις στην Αυτοδιοίκηση.
Οι έξι παρεμβάσεις που ανακοίνωσε αφορούν τη διάθεση 300 εκατ. ευρώ στους δήμους για έργα ανακύκλωσης, την καταβολή 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών προς παρόχους ενέργειας, την αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1% για όσους δήμους επιλέξουν να την εφαρμόσουν, καθώς και τον διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
Επιπλέον, εξήγγειλε τη διάθεση 200 εκατ. ευρώ ετησίως, για την επόμενη τετραετία, για την εσωτερική οδοποιία των δήμων, μέσω ειδικού τέλους που θα ενεργοποιηθεί όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων, καθώς και επιπλέον 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών, με στόχο την αξιοποίηση ενέργειας από τοπικές ανανεώσιμες πηγές. Για τις ενεργειακές οφειλές προανήγγειλε, επίσης, συζητήσεις με τη ΔΕΗ για πρόσθετη ρύθμιση χρεών έως 60 εκατ. ευρώ και για τη δημιουργία ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους δήμους.
Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο κ. Μητσοτάκης τον χαρακτήρισε σημαντική θεσμική τομή, επισημαίνοντας ότι συγκεντρώνει εκατοντάδες διάσπαρτες αρμοδιότητες σε ένα λειτουργικό πλαίσιο. Παράλληλα, κάλεσε τους δημάρχους να αξιολογούν τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων και να επιδεικνύουν αυτοκριτική, μεταξύ άλλων ως προς τις απευθείας αναθέσεις και τις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού. Έθεσε, τέλος, ως στόχο την ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό των νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων για την περίοδο 2028-2034.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος αναφέρθηκε στην αύξηση των ΚΑΠ, στις αλλαγές στα κριτήρια κατανομής τους, αλλά και στην ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των δήμων, καθώς οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες εξακολουθούν να δημιουργούν πιέσεις. Ειδική αναφορά έκανε στη στελέχωση των υπηρεσιών, σημειώνοντας ότι η έγκριση περίπου 20.000 θέσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την κάλυψή τους. Υπεραμύνθηκε, παράλληλα, του μέτρου της εντοπιότητας για ορεινούς, νησιωτικούς και μικρότερους δήμους, ενώ παρουσίασε τις παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των ενεργειακών οφειλών των ΔΕΥΑ και την ενίσχυση της τεχνικής υποστήριξης των δήμων μέσω της ΕΕΤΑΑ. Για τον νέο Κώδικα ανέφερε ότι θα εξεταστούν οι προτάσεις της ΚΕΔΕ, προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες βελτιώσεις.
Στον αντίποδα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική, κάνοντας λόγο για θεσμική και οικονομική κρίση της Αυτοδιοίκησης και υποστηρίζοντας ότι υπάρχει χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ για τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων. Επέκρινε τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος και την απουσία, όπως είπε, ουσιαστικής συμμετοχής των δήμων στον αναπτυξιακό σχεδιασμό. Παρουσίασε πέντε δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ, με βασικούς άξονες την οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, έναν νέο θεσμικό κώδικα μέσα από διάλογο με την ΚΕΔΕ, την αποκατάσταση αρμοδιοτήτων σε κρίσιμους τομείς, τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και τη σταθερή χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών.
Ιδιαίτερη έμφαση στις ιδιαιτερότητες των νησιωτικών δήμων έδωσε ο κ. Κολιάδης. Επισήμανε ότι οι μικροί και νησιωτικοί δήμοι δεν μπορούν να αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τον πληθυσμό και το οικονομικό κόστος λειτουργίας των υπηρεσιών τους, καθώς η γεωγραφική ασυνέχεια και οι αποστάσεις δημιουργούν διαφορετικές ανάγκες. Έφερε ως παράδειγμα τη λειτουργία των ΚΕΠ σε μικρά νησιά, υποστηρίζοντας ότι η εξυπηρέτηση ακόμη και περιορισμένου αριθμού κατοίκων αποτελεί αναγκαία δημόσια υπηρεσία και δεν μπορεί να κρίνεται μόνο με όρους κόστους.
Ο κ. Κολιάδης αναφέρθηκε, επίσης, στις δημογραφικές πιέσεις που αντιμετωπίζει το Νότιο Αιγαίο, σημειώνοντας ότι μεγάλο ποσοστό των νοικοκυριών αποτελείται από ένα ή δύο άτομα και ότι από το 2024 οι θάνατοι υπερβαίνουν τις γεννήσεις. Ζήτησε, συνεπώς, διαφορετική προσέγγιση για τη στήριξη των νησιών, με κριτήρια που θα λαμβάνουν υπόψη την ποιότητα ζωής και τη δυνατότητα παραμονής των κατοίκων στον τόπο τους.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε, τέλος, το τέλος ανθεκτικότητας. Ο δήμαρχος Ρόδου υποστήριξε ότι σημαντικό μέρος των εσόδων που παράγονται από τον τουρισμό πρέπει να επιστρέφει στους δήμους για τη συντήρηση των υποδομών και των υπηρεσιών που εξυπηρετούν τους επισκέπτες. Τόνισε ότι η Αυτοδιοίκηση διεκδικεί το 50% του συγκεκριμένου πόρου, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση αφορά αποκλειστικά τον πρώτο βαθμό Αυτοδιοίκησης και ότι η διεκδίκηση αυτή θα αποτελέσει βασικό ζήτημα για το 2027.
Κριτική
Η παρουσία του πρωθυπουργού…δεν πτόησε αρκετούς δημάρχους να εκφράσουν απογοήτευση και την αγανάκτησή τους για το πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί για τους δήμους, με τα δυσβάσταχτα βάρη, τις επιπλέον αρμοδιότητες, τα χρήματα που δεν τους φθάνουν και τις τεράστιες ανάγκες σε προσωπικό.
Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα ο οποίο χρησιμοποίησε αιχμηρή γλώσσα και αναφερόμενος στην ενότητα που προέβαλε, κηρύσσοντας την έναρξη του συνεδρίου ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, είπε χαρακτηριστικά: «Ενότητα δεν σημαίνει υποταγή» ενώ σε άλλο σημείο είπε σκωπτικά για τον ίδιο ότι «μας εξήγησε πόσο καλός είναι ο κώδικας…πιο πολύ από τον Λιβάνιο»! Συνεχίζοντας ο κ. Δούκας με τα βέλη του στραμμένα προς τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, είπε ακόμη ότι «δεν άκουσα μία πρόταση κριτικής αυτά τα 7 χρόνια. Η ενότητα χτίζεται στη διεκδίκηση΄» και καταλήγοντας είπε: «Η ΚΕΔΕ υπάρχει για τα αιτήματα των αιρετών και των δημοτών-δεν μπορεί να λειτουργεί ως…παράρτημα υπουργείου…Χρειάζεται ένας νέος αυτοδιοικητικός πατριωτισμός».
