Β. Κρητικός στον topfm: «Έρχεται τσουνάμι πλειστηριασμών – 250 ακίνητα σε Ρόδο και Κω στο στόχαστρο» (ηχητικό)

Ακούστε εδώ:

Της Ρένας Βενιανάκη

Με μια ματιά:

• Ομοιότητα με Ισπανία: Η στεγαστική κρίση, η άνοδος των επιτοκίων και οι πλειστηριασμοί πλήττουν πλέον την Ελλάδα με την ίδια ένταση όπως την Ισπανία.
• Μεταβίβαση σε Funds: Η μαζική μεταφορά κατοικιών σε funds και servicers μειώνει τα διαθέσιμα σπίτια, εκτινάσσοντας τα ενοίκια σε αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές.
• Απόγνωση Εργαζομένων: Δημόσιοι υπάλληλοι, γιατροί και δάσκαλοι αδυνατούν να βρουν στέγη, καθώς το κόστος διαβίωσης και τα ενοίκια ξεπερνούν κατά πολύ τους μισθούς τους.
• Πολιτική Κριτική: Οι μνημονιακές αλλαγές, οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί και η αδράνεια των αρχών αποδόμησαν διαχρονικά το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας και των δανειοληπτών.

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα και το ισπανικό μοντέλο
Την ένταση της στεγαστικής κρίσης, την επιβάρυνση των δανειοληπτών από την άνοδο των επιτοκίων και την αύξηση των πλειστηριασμών έθεσε στο επίκεντρο των δηλώσεών του ο πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Δανειοληπτών, Βαγγέλης Κρητικός στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη. Ο κ. Κρητικός υποστήριξε ότι το στεγαστικό πρόβλημα που έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις στην Ισπανία εμφανίζεται πλέον με ολοένα μεγαλύτερη ένταση και στην Ελλάδα.

Η μεταβίβαση των ακινήτων σε funds και η πίεση στην περιφέρεια
Όπως ανέφερε, στην Ισπανία περίπου δύο εκατομμύρια κατοικίες βρίσκονται, σύμφωνα με τις οργανώσεις δανειοληπτών, στα χέρια funds, servicers και επενδυτών, γεγονός που, κατά τον ίδιο, έχει συμβάλει στην όξυνση του στεγαστικού προβλήματος και στην εκτίναξη των ενοικίων. «Αυτό το πρόβλημα που υπάρχει στην Ισπανία ήδη δημιουργείται με ένταση και στην Ελλάδα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και τις τουριστικές και ακριτικές περιοχές.

Απόγνωση για τους δημόσιους λειτουργούς και εκτίναξη των ενοικίων
«Δάσκαλοι, γιατροί και δημόσιοι υπάλληλοι δεν βρίσκουν κατοικία». Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας αναφέρθηκε ειδικότερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εργαζόμενοι, όπως εκπαιδευτικοί, γιατροί και δημόσιοι υπάλληλοι, σε περιοχές με υψηλό κόστος στέγασης. Όπως είπε, ανάλογες πιέσεις καταγράφονται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, με τα ενοίκια να έχουν καταστήσει ιδιαίτερα δύσκολη την κάλυψη των βασικών αναγκών μιας οικογένειας. «Μια γκαρσονιέρα στο κέντρο της Αθήνας, 30 τετραγωνικών μέτρων, ενοικιάζεται από 600 έως 800 ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι για μια τριμελή ή τετραμελή οικογένεια η εξασφάλιση ενός διαμερίσματος σε παλαιότερη πολυκατοικία μπορεί να απαιτεί ενοίκιο της τάξης των 1.200 ευρώ.

Το ασήκωτο κόστος διαβίωσης και η επιβάρυνση των δανείων
Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν στο ενοίκιο προστεθούν τα κοινόχρηστα, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος και τηλεπικοινωνιών, τα έξοδα διατροφής, τα έξοδα για τα παιδιά, οι ιατρικές δαπάνες και το αυξημένο κόστος των καυσίμων, ακόμη και ένα οικογενειακό εισόδημα 2.000 ή 2.500 ευρώ δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις καθημερινές ανάγκες.

«Οι αυξήσεις των επιτοκίων πιέζουν τους δανειολήπτες». Ο κ. Κρητικός στάθηκε ιδιαίτερα στην επιβάρυνση των νοικοκυριών που εξυπηρετούν στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, δανειολήπτης που κατέβαλλε μηνιαία δόση περίπου 650 ευρώ, μετά τις αυξήσεις των επιτοκίων βλέπει τη δόση του να προσεγγίζει ή να ξεπερνά τα 800 ευρώ.

Προβλέψεις για 15.000 πλειστηριασμούς και θεσμική αδράνεια
«Η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη», υποστήριξε, ασκώντας παράλληλα έντονη κριτική στην κυβέρνηση, στην Τράπεζα της Ελλάδος και στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές. Όπως είπε, η Ομοσπονδία έχει απευθυνθεί επανειλημμένα με καταγγελίες προς το υπουργείο Ανάπτυξης, τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή και την Τράπεζα της Ελλάδος, χωρίς, όπως υποστήριξε, να έχει λάβει την ανταπόκριση που θα ανέμενε.

«Περίπου 15.000 πλειστηριασμοί έως το τέλος του 2026». Ιδιαίτερα ανησυχητικά χαρακτήρισε τα στοιχεία που επικαλέστηκε για τους πλειστηριασμούς. Σύμφωνα με τον κ. Κρητικό, μέχρι το τέλος του 2026 έχουν προγραμματιστεί περίπου 15.000 πλειστηριασμοί, με σημαντικό αριθμό να αφορά τους τελευταίους μήνες του έτους. Ο ίδιος υποστήριξε ότι χιλιάδες οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο κατάσχεσης, πλειστηριασμού και έξωσης. Παράλληλα, έκανε λόγο για έντονες αντιδράσεις κατά τη διαδικασία των εξώσεων, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για πρόσωπα που, όπως υποστήριξε, συμμετέχουν σε αυτές.

Το κύμα κατασχέσεων σε Ρόδο και Κω
Ρόδος και Κως: «Εκατοντάδες κατασχέσεις». Αναφερόμενος ειδικότερα στη Δωδεκάνησο, ο πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Δανειοληπτών υποστήριξε ότι το πρόβλημα των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών αφορά και τη Ρόδο και την Κω. Όπως είπε, τους προηγούμενους μήνες έχουν πραγματοποιηθεί εκατοντάδες κατασχέσεις στα δύο νησιά, ενώ ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν μέχρι τον πλειστηριασμό και την έξωση και έγιναν γνωστές στο κοινό. «Στις μικρές και τοπικές κοινωνίες υπάρχει μια αυτοσυγκράτηση, ώστε να μην εκτεθεί ούτε ο συμπολίτης μας ούτε το οικογενειακό δράμα», ανέφερε. Παράλληλα, εκτίμησε ότι μέσα στον επερχόμενο χειμώνα και έως το επόμενο έτος τουλάχιστον 250 ακίνητα σε Ρόδο και Κω θα βρεθούν, σύμφωνα με την εκτίμησή του, αντιμέτωπα με κατασχέσεις και στη συνέχεια με διαδικασίες πλειστηριασμού.

Η σύγκριση με τα κοινωνικά κινήματα της Ισπανίας
Αναφορά στην Ισπανία και στις κινητοποιήσεις. Ο κ. Κρητικός αναφέρθηκε ακόμη στις κοινωνικές αντιδράσεις που έχουν αναπτυχθεί στην Ισπανία γύρω από τις εξώσεις, σημειώνοντας ότι ανάλογα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα. Έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση ηλικιωμένης γυναίκας στην Αθήνα, η οποία, όπως είπε, απομακρύνθηκε από την κατοικία της με φορείο. Κατά την άποψή του, στην Ελλάδα δεν αναπτύχθηκε αντίστοιχης έντασης κίνημα κατά των πλειστηριασμών, καθώς, όπως υποστήριξε, το θεσμικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε τα προηγούμενα χρόνια λειτούργησε αποτρεπτικά για τις μαζικές κινητοποιήσεις.

Η διαχρονική αποδόμηση της προστασίας της πρώτης κατοικίας
Κριτική στις κυβερνήσεις και στο θεσμικό πλαίσιο. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας άσκησε κριτική και στις πολιτικές που εφαρμόστηκαν την περίοδο των μνημονίων, αναφερόμενος στις αλλαγές στο δίκαιο της αναγκαστικής εκτέλεσης, στον νόμο Κατσέλη, στην είσοδο των funds και των servicers στην ελληνική αγορά, καθώς και στην καθιέρωση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Όπως υποστήριξε, οι αλλαγές αυτές περιόρισαν σταδιακά την προστασία των δανειοληπτών και της πρώτης κατοικίας.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις αλλαγές του 2015 και του 2016, στην ελεύθερη εγκατάσταση των funds και των servicers στην Ελλάδα, στην καθιέρωση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών και στην περαιτέρω αλλαγή του πλαισίου προστασίας της πρώτης κατοικίας. Ο κ. Κρητικός υποστήριξε ακόμη ότι κατά την τελευταία περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ πραγματοποιήθηκαν περίπου 30.000 πλειστηριασμοί, επικαλούμενος σχετική συζήτηση που είχε, όπως ανέφερε, με τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.

Μια γενικευμένη κοινωνική και οικονομική κρίση
Η συνολική εικόνα που περιέγραψε είναι αυτή ενός στεγαστικού και οικονομικού προβλήματος που, όπως υποστήριξε, δεν περιορίζεται πλέον στους υπερχρεωμένους δανειολήπτες, αλλά επεκτείνεται σε ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας, καθώς η αύξηση των ενοικίων, οι δόσεις των δανείων, το κόστος ενέργειας και τα καθημερινά έξοδα συμπιέζουν δραματικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.