
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει τον τουρισμό, τις κρατήσεις, τα ταξιδιωτικά σχέδια και τη ζήτηση για προορισμούς όπως η Αίγυπτος και οι χώρες του Κόλπου, χωρίς όμως να οδηγεί -τουλάχιστον προς το παρόν- σε μαζική ανατροπή των διακοπών των Γερμανών ταξιδιωτών. Νέα έρευνα της YouGov δείχνει ότι η πλειονότητα κρατά αμετάβλητο τον σχεδιασμό της, την ώρα που οι tour operators καταγράφουν επιφυλακτικότητα για τη Μέση Ανατολή και στροφή σε πιο «ασφαλείς» επιλογές.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τις ισορροπίες στην ταξιδιωτική αγορά, χωρίς ωστόσο να προκαλεί -μέχρι στιγμής- καθολικό φρένο στις κρατήσεις. Παρά τις ταξιδιωτικές οδηγίες, τα κλειστά εναέρια πεδία και τις εικόνες ανασφάλειας από την ευρύτερη περιοχή, περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς δηλώνουν ότι οι διεθνείς κρίσεις δεν αλλάζουν τα φετινά τους σχέδια για διακοπές.
Σύμφωνα με έρευνα της YouGov για λογαριασμό του γερμανικού πρακτορειου ειδήσεων dpa, το 54% των περίπου 1.750 ενηλίκων που συμμετείχαν τον Μάρτιο δήλωσε ότι οι διεθνείς κρίσεις και συγκρούσεις δεν επηρεάζουν τον προγραμματισμό των διακοπών τους. Την ίδια ώρα, ένα 10% αναφέρει ότι σκοπεύει να αλλάξει τα σχέδιά του λόγω των διεθνών συγκρούσεων, ενώ για το 7% ένα ήδη κλεισμένο ταξίδι έχει καταστεί αβέβαιο. Επιπλέον, το 4% δηλώνει ότι το ταξίδι του ακυρώθηκε ή αναβλήθηκε.
Η πολιτική σταθερότητα αναδεικνύεται σε βασικό κριτήριο επιλογής προορισμού. Το 58% των ερωτηθέντων απαντά ότι τη λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη, ενώ άλλο ένα 27% δηλώνει ότι τη συνεκτιμά σε κάποιο βαθμό. Μόλις ένας στους δέκα λέει ότι η πολιτική σταθερότητα δεν παίζει ρόλο στην ταξιδιωτική του απόφαση.
Η νέα ανάφλεξη στην περιοχή, που κλιμακώθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου με αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά του Ιράν και τις ιρανικές αντεπιθέσεις σε στόχους στο Ισραήλ και στον Κόλπο, έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις μετακινήσεις. Χιλιάδες ταξιδιώτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια ή ακόμη και σε κρουαζιερόπλοια, εντείνοντας την αίσθηση αβεβαιότητας στην αγορά.
56 δισ. δολάρια οι τουριστικές απώλειες στη Μέση Ανατολή αν ο πόλεμος συνεχιστεί για έναν ή δύο μήνες
Οι οικονομικές συνέπειες για τον τουρισμό της Μέσης Ανατολής μπορεί να είναι βαριές. Η Oxford Economics εκτιμά ότι αν ο πόλεμος διαρκέσει ακόμη περίπου δύο εβδομάδες, οι αφίξεις στην περιοχή θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 11% μέσα στη χρονιά. Αν, όμως, η κρίση παραταθεί για έναν έως δύο μήνες, η πτώση θα μπορούσε να φτάσει έως και το 27%, με οικονομικές απώλειες που υπολογίζονται στα 56 δισ. δολάρια.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες εμφανίζονται οι χώρες του Κόλπου, που τα τελευταία χρόνια είχαν χτίσει ισχυρό προφίλ ασφάλειας και σταθερότητας. Προορισμοί όπως το Ντουμπάι, το Αμπού Ντάμπι και η Ντόχα, που θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα «ασφαλή νησιά» σε μια ταραγμένη περιοχή, βλέπουν πλέον την εικόνα αυτή να δοκιμάζεται μετά από επιθέσεις σε αεροδρόμια, ξενοδοχεία και πυκνοκατοικημένες ζώνες.
Στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη, ο τουρισμός είχε ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα. Η νέα πολεμική σύγκρουση με το Ιράν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Τουρισμού, χιλιάδες τουρίστες έχουν ήδη εγκαταλείψει τη χώρα από την έναρξη του πολέμου, κυρίως οδικώς μέσω Ιορδανίας και Αιγύπτου, ενώ άλλοι εξυπηρετούνται μέσω ειδικής μέριμνας του υπουργείου ή μέσω πτήσεων ισραηλινών αεροπορικών εταιρειών.
Ανησυχία υπάρχει και σε χώρες που δεν βρίσκονται άμεσα στο μέτωπο. Η Αίγυπτος, ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για τους Γερμανούς ταξιδιώτες, παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις, καθώς η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό. Η χώρα είχε αρχίσει να ανακάμπτει δυναμικά, με ώθηση και από το επίσημο άνοιγμα του Grand Egyptian Museum στις πυραμίδες. Πέρυσι, η Αίγυπτος υποδέχθηκε περίπου 19 εκατ. επισκέπτες, σημειώνοντας αύξηση 21% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, η νέα περιφερειακή κρίση επαναφέρει τον προβληματισμό για την ανθεκτικότητα της ζήτησης.
“Οι αναταράξεις στη ζήτηση δεν κρατούν για πάντα”
Οι ειδικοί στον τουρισμό, πάντως, εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι για τη μακροπρόθεσμη εικόνα. Όπως επισημαίνουν, οι ταξιδιώτες έχουν συνήθως «κοντή μνήμη» και οι αναταράξεις στη ζήτηση, όσο ισχυρές κι αν είναι, συχνά δεν κρατούν για πάντα. Η διάρκεια της κρίσης θεωρείται το καθοριστικό στοιχείο: όσο περισσότερο διαρκεί μια σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερο είναι το πλήγμα στην εικόνα ενός προορισμού. Αν όμως η ένταση εκτονωθεί γρήγορα, η αγορά μπορεί να επανέλθει ακόμη και μέσα σε διάστημα έξι μηνών.
Στο επίπεδο των επιχειρήσεων, η TUI διαπιστώνει ήδη επιφυλακτικότητα για ταξίδια προς τις χώρες του Κόλπου και για πτήσεις ανταπόκρισης μέσω κόμβων όπως το Ντουμπάι και η Ντόχα. Ο όμιλος εκτιμά ότι θα χρειαστεί μια φάση αποκατάστασης για την περιοχή, αν και, όπως σημειώνει, οι πληγείσες αγορές συνήθως κινητοποιούνται γρήγορα για να επαναφέρουν τη ζήτηση και να ξαναχτίσουν την εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών.
Αντίθετα, η Αίγυπτος παραμένει προς το παρόν σταθερή στη ζήτηση, με πολλές κρατήσεις να έχουν ήδη καταγραφεί τις τελευταίες εβδομάδες. Σύμφωνα με την TUI, η χώρα έχει πλέον εδραιωθεί περισσότερο και ως καλοκαιρινός προορισμός. Αντίστοιχη εικόνα δίνει και η Dertour, η οποία αναφέρει ότι η Αίγυπτος εξακολουθεί να προσελκύει ενδιαφέρον, αν και υπάρχει ορισμένη επιφύλαξη και μεμονωμένα αιτήματα ακύρωσης. Η εταιρεία υπογραμμίζει πάντως ότι οι κλασικές παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας δεν επηρεάζονται άμεσα από τον πόλεμο με το Ιράν και ότι ο αιγυπτιακός εναέριος χώρος παραμένει ανοιχτός.
Μεγάλη κερδισμένη η δυτική Μεσόγειος
Την ίδια στιγμή, κερδισμένοι από τη γεωπολιτική αναταραχή φαίνεται να είναι οι παραδοσιακοί προορισμοί της δυτικής Μεσογείου, όπως η Ισπανία, καθώς αρκετοί ταξιδιώτες προτιμούν να στραφούν σε προορισμούς που θεωρούν ασφαλέστεροι, αντί να εγκαταλείψουν εντελώς τα σχέδιά τους για διακοπές.
Ο πρόεδρος του Γερμανικού Συνδέσμου Τουρισμού (DRV) -εκπροσωπεί τον οργανωμένο τουρισμό-, Albin Loidl, εκτιμά ότι ο τουρισμός παραμένει ένας εξαιρετικά ανθεκτικός κλάδος. Όπως τονίζει, μόλις αποκαθίσταται η αίσθηση σταθερότητας, επανέρχεται και η επιθυμία των πολιτών να ταξιδέψουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ταξιδιώτες δεν ακυρώνουν συνολικά τις διακοπές τους, αλλά μετακινούν το ενδιαφέρον τους σε άλλους προορισμούς.
Από την πλευρά της γερμανικής κυβέρνησης, ο αρμόδιος συντονιστής για τον τουρισμό Christoph Ploß επισημαίνει ότι η κρίση στον Κόλπο δεν επηρεάζει μόνο την ίδια την περιοχή, αλλά και άλλους τουριστικούς προορισμούς σε Ασία και Αφρική, καθώς πολλές αεροπορικές συνδέσεις περνούν μέσα από τα μεγάλα hubs του Κόλπου. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις δείχνει πως οι ταξιδιώτες επιστρέφουν όταν ένας προορισμός επανακτά την εικόνα της ασφάλειας.



