72 ώρες χωρίς ρεύμα, νερό και επικοινωνίες: Ο Νίκος Δέτσης εξηγεί στον topfm πώς πρέπει να προετοιμαστούμε (ηχητικό)

Ακούστε εδώ:

Της Ρένας Βενιανάκη

Με μια ματιά:

• Κουλτούρα ετοιμότητας: Ο Νίκος Δέτσης τονίζει την ανάγκη 72ωρης αυτονομίας των νοικοκυριών απέναντι σε κρίσεις, όπως ένας σεισμός στη Ρόδο, χωρίς πανικό.
• Διπλή προετοιμασία: Προτείνεται ο διαχωρισμός ανάμεσα σε ένα ελαφρύ σακίδιο άμεσης αποχώρησης και στα αυξημένα αποθέματα για ασφαλή παραμονή στο σπίτι.
• Διαχείριση υποδομών: Επισημαίνεται η σημασία της εξοικονόμησης ενέργειας, της πρόβλεψης για θέρμανση χωρίς ρεύμα και της σωστής διαχείρισης νερού και καυσίμων.
• Οικογένεια και γειτονιά: Η ετοιμότητα ολοκληρώνεται με τη φροντίδα των ευάλωτων μελών, τον καθορισμό σημείου συνάντησης και την ενίσχυση της αλληλεγγύης στη γειτονιά.

Την ανάγκη να αποκτήσουν οι πολίτες κουλτούρα πρόληψης και ετοιμότητας απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις, υπογραμμίζει ο Νίκος Δέτσης, υπαρχηγός του Α΄ Συστήματος Προσκόπων Ρόδου, με αφορμή τις ευρωπαϊκές συστάσεις για δυνατότητα αυτονομίας των νοικοκυριών για τουλάχιστον 72 ώρες.

Μιλώντας στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη, ο κ. Δέτσης εξήγησε ότι η σύσταση για την ετοιμότητα των πολιτών δεν αποτελεί μια εντελώς νέα κατεύθυνση, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό πολιτικής προστασίας, ο οποίος επικαιροποιείται ώστε να λαμβάνει υπόψη και τους σύγχρονους κινδύνους, όπως η αυξανόμενη εξάρτηση της καθημερινότητας από τα ψηφιακά συστήματα και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η προετοιμασία δεν σημαίνει ότι επίκειται κάποια καταστροφή.

«Δεν φοβόμαστε επειδή ξέρουμε ότι κάτι θα γίνει. Ετοιμαζόμαστε επειδή δεν ξέρουμε τι μπορεί να γίνει. Όταν είμαστε έτοιμοι, δεν υπάρχει φόβος. Υπάρχει προετοιμασία και ένα σχέδιο για να αντιμετωπίσεις κάτι που μπορεί να συμβεί», σημείωσε.

Η Ρόδος και οι πιθανοί κίνδυνοι

Αναφερόμενος ειδικότερα στη Ρόδο, ο κ. Δέτσης έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το ενδεχόμενο ενός ισχυρού σεισμού, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές και διακοπές σε βασικές υποδομές.

Η απουσία ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, η διακοπή των τηλεπικοινωνιών και η αδυναμία λειτουργίας των τραπεζικών συστημάτων και των ηλεκτρονικών πληρωμών είναι ορισμένες από τις συνέπειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Το ορόσημο των 72 ωρών

Το ζητούμενο, όπως εξήγησε, είναι κάθε οικογένεια να αξιολογήσει τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσει και να οργανώσει ένα στοιχειώδες σχέδιο αντιμετώπισης, ώστε να μπορεί να καλύψει τις βασικές της ανάγκες μέχρι να αποκατασταθούν οι υπηρεσίες και να επανέλθει σταδιακά η κανονικότητα.

Οι 72 ώρες αποτελούν ένα χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο οι πολίτες θα πρέπει να είναι σε θέση να διαχειριστούν τις πρώτες συνέπειες μιας κρίσης, χωρίς να εξαρτώνται άμεσα από εξωτερική βοήθεια.

Δύο διαφορετικές μορφές προετοιμασίας

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάκριση ανάμεσα στο σακίδιο άμεσης αποχώρησης και στα αποθέματα που πρέπει να υπάρχουν στο σπίτι.

Το πρώτο αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες οι πολίτες θα χρειαστεί να εγκαταλείψουν άμεσα το σπίτι τους, όπως σε έναν σεισμό ή μια πυρκαγιά. Σε αυτή την περίπτωση, το σακίδιο πρέπει να είναι ελαφρύ, πρακτικό και έτοιμο να χρησιμοποιηθεί. Θα πρέπει να περιλαμβάνει βασικά είδη πρώτης ανάγκης, όπως:

• Ένα μπουκάλι νερό και λίγη τροφή άμεσης κατανάλωσης.
• Τα απαραίτητα προσωπικά φάρμακα.
• Φακό και κινητό τηλέφωνο.
• Ραδιόφωνο με μπαταρίες, όπου είναι διαθέσιμο.
• Σημαντικά προσωπικά έγγραφα.
• Ένα χρηματικό ποσό σε μετρητά.

Εξίσου σημαντικό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το σακίδιο να βρίσκεται σε συγκεκριμένο και εύκολα προσβάσιμο σημείο, γνωστό σε όλα τα μέλη της οικογένειας.

Παράλληλα, κάθε οικογένεια θα πρέπει να έχει συμφωνήσει εκ των προτέρων σε ένα σημείο συνάντησης, καθώς σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης είναι πιθανό τα μέλη της να βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία, για παράδειγμα οι γονείς στην εργασία τους και τα παιδιά στο σχολείο ή στο σπίτι.

Η παραμονή στο σπίτι και η πρόβλεψη για το κρύο

Η δεύτερη μορφή προετοιμασίας αφορά την παραμονή στο σπίτι, όταν δεν είναι δυνατή ή απαραίτητη η απομάκρυνση. Εκεί χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες νερού και τροφίμων μακράς διάρκειας, καθώς και εναλλακτικοί τρόποι κάλυψης βασικών αναγκών, όπως η δυνατότητα μαγειρέματος χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.

Παράλληλα, χρειάζεται πρόβλεψη για την αντιμετώπιση του κρύου, σε περίπτωση που διακοπεί η ηλεκτροδότηση και δεν λειτουργούν τα συστήματα θέρμανσης, ακόμη και σε σπίτια που διαθέτουν πετρέλαιο, καθώς οι καυστήρες χρειάζονται ηλεκτρική ενέργεια.

Το νερό, η ενέργεια και οι επικοινωνίες

Ο Νίκος Δέτσης εκτίμησε ότι στη Ρόδο το ζήτημα της υδροδότησης ενδέχεται να αντιμετωπιστεί με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με την περιοχή, καθώς αρκετά χωριά διαθέτουν γεωτρήσεις και πηγές. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στη δυνατότητα αξιοποίησης υδροφόρων οχημάτων για τη μεταφορά και διανομή νερού, όπως έχει συμβεί και σε άλλες περιοχές μετά από σεισμούς.

Αντίθετα, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο ζήτημα των καυσίμων, καθώς μια έκτακτη κατάσταση θα μπορούσε να προκαλέσει μαζική προσέλευση στα πρατήρια και γρήγορη εξάντληση των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί επίσης η εξοικονόμηση ενέργειας. Ένα power bank και μερικές μπαταρίες δεν αρκούν εάν καταναλώνονται χωρίς προγραμματισμό. Όπως επισήμανε, το κινητό τηλέφωνο θα πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και κυρίως όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, ώστε να διατηρείται η δυνατότητα επικοινωνίας.

Η οικογένεια, τα παιδιά και οι άνθρωποι που χρειάζονται φροντίδα

Μια ακόμη σημαντική παράμετρος που ανέδειξε ο υπαρχηγός του Α΄ Συστήματος Προσκόπων Ρόδου είναι ότι η προετοιμασία δεν περιορίζεται στην αποθήκευση τροφίμων και εξοπλισμού.

Κάθε οικογένεια πρέπει να έχει σκεφτεί ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα των παιδιών, των ηλικιωμένων ή των ατόμων με κινητικές δυσκολίες και αυξημένες ανάγκες υποστήριξης.

Η ύπαρξη ενός συγκεκριμένου σχεδίου μπορεί να αποτρέψει τον πανικό και τις άσκοπες μετακινήσεις, επιτρέποντας στα μέλη της οικογένειας να ενεργήσουν με ψυχραιμία.

«Αν ξέρεις τι θα κάνεις, δεν θα πανικοβληθείς και θα το κάνεις πιο γρήγορα. Αν δεν ξέρεις και πανικοβληθείς, δεν έχεις τη δυνατότητα να σκεφτείς καθαρά τι θα πάρεις ή πώς θα χειριστείς την κατάσταση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιστροφή στην αλληλεγγύη της γειτονιάς

Ο κ. Δέτσης αναφέρθηκε και στην εμπειρία της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά και σε προηγούμενες διακοπές ηλεκτροδότησης και προβλήματα στα τραπεζικά συστήματα, σημειώνοντας ότι οι πολίτες έχουν ήδη βιώσει καταστάσεις στις οποίες η καθημερινότητα διαταράχθηκε σημαντικά.

Μάλιστα, εκτίμησε ότι μια τέτοια κρίση θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για την αναβίωση της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων της ίδιας γειτονιάς.

Η ανταλλαγή βοήθειας, η αλληλοϋποστήριξη και η καλύτερη γνωριμία με τους γείτονες μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμες όταν οι συνηθισμένες υπηρεσίες δεν λειτουργούν.

Τρόπος σκέψης, όχι απλώς προμήθειες

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του στον topfm είναι ότι η ετοιμότητα δεν αφορά μόνο ένα σακίδιο ή μερικές κονσέρβες. Αφορά έναν συνολικό τρόπο σκέψης και οργάνωσης της καθημερινής ζωής, ώστε κάθε πολίτης και κάθε οικογένεια να γνωρίζει πώς θα αντιδράσει σε μια απρόβλεπτη κατάσταση.

Όπως χαρακτηριστικά είπε κλείνοντας τη συζήτηση, τα απαραίτητα εφόδια μπορεί τελικά να μη χρειαστούν ποτέ. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η προετοιμασία ήταν περιττή.

«Τα πράγματα δεν χρειάζονται όταν είμαστε έτοιμοι. Δεν καταλαβαίνουμε ότι χρειάζονται, γιατί είμαστε έτοιμοι».