Ιστορική δικαίωση για τον «Αίθωνα»: Η Κουλουρία του Αρχαγγέλου Ρόδου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Μια σπουδαία στιγμή για τη ζωντανή παράδοση, τη γαστρονομία και την πολιτιστική ταυτότητα της Δωδεκανήσου επισημοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρχαγγέλου «Ο Αίθωνας» ανακοινώνει με υπερηφάνεια την επίσημη ένταξη της Κουλουρίας του Αρχαγγέλου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το επιστέγασμα των άοκνων προσπαθειών του Συλλόγου για τη διαφύλαξη, την ανάδειξη και τη θεσμική θωράκιση ενός εθίμου που βρίσκεται στον πυρήνα της αρχαγγελίτικης κοινότητας και του παραδοσιακού γάμου
Αναλυτικά η ανακοίνωση είναι η ακόλουθη:
«Η Κουλουρία του Αρχαγγέλου Ρόδου εντάχθηκε επίσημα στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Μια σημαντική αναγνώριση για τη ζωντανή παράδοση, τη γαστρονομία και την πολιτιστική κληρονομιά του Αρχαγγέλου Ρόδου.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρχαγγέλου Ρόδου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ» ανακοινώνει την επίσημη ένταξη της Κουλουρίας του Αρχαγγέλου Ρόδου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, το οποίο τηρεί το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η αναγνώριση αυτή αποτελεί μια σημαντική διάκριση για τον Αρχάγγελο και τη Ρόδο, καθώς αναδεικνύει επίσημα ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας.
Η Κουλουρία, το χαρακτηριστικό έδεσμα του αρχαγγελίτικου γαμήλιου τραπεζιού, δεν είναι απλώς μια τοπική γαστρονομική δημιουργία, αλλά ένα ζωντανό έθιμο που συνδέει τη συλλογική μνήμη, την οικογενειακή συνοχή, τη συνεργασία και τη βιωματική μετάδοση της παράδοσης από γενιά σε γενιά.
Η επιτυχία αυτή αποτελεί το επιστέγασμα μιας συλλογικής προσπάθειας που ξεκίνησε το 2022 με τη σύνταξη και την υποβολή του Δελτίου Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με πρωτοβουλία και συντονισμό του Πολιτιστικού Συλλόγου Αρχαγγέλου Ρόδου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ». Στην προσπάθεια συμμετείχαν ενεργά η τοπική κοινωνία, επιστημονικοί συνεργάτες, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμος Ρόδου και φορείς του τόπου, ενώ η πορεία της υποψηφιότητας υποστηρίχθηκε με συνέπεια από τα διαδοχικά Διοικητικά Συμβούλια του Συλλόγου μέχρι την τελική έγκρισή της.
Η Κουλουρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα αρχαγγελίτικα γαμήλια έθιμα. Είναι οι γυναίκες που συγκεντρώνονται για να πλάσουν το ζυμάρι με τραγούδια και ευχές, οι οικογένειες που συνεργάζονται για την προετοιμασία του γάμου και οι παλαιότερες γενιές που μεταδίδουν τη γνώση και τις αξίες της κοινότητας στις νεότερες. Πρόκειται για μια ζωντανή τελετουργία που εξακολουθεί να εκφράζει τη φιλοξενία, τη συλλογικότητα και τη συνέχεια της τοπικής παράδοσης.
Ιδιαίτερη αναγνώριση αξίζει στις τρεις συντάκτριες του Δελτίου Στοιχείου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που αποτέλεσε τη βάση για την εγγραφή της Κουλουρίας στο Εθνικό Ευρετήριο: τη Βασιλική Γέροντα, νηπιαγωγό και τότε Πρόεδρο του Συλλόγου, τη Δρ. Χρυσάνθη Κόζα, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής, καθώς και τη Χαρίκλεια Γιασιράνη, Αντιπεριφερειάρχη Διοικητικής Μεταρρύθμισης Νοτίου Αιγαίου. Η επιστημονική τεκμηρίωση, η πολύμηνη έρευνα, η συλλογή προφορικών μαρτυριών και η στενή συνεργασία με την τοπική κοινωνία υπήρξαν καθοριστικές για την επιτυχή ολοκλήρωση της υποψηφιότητας. Παράλληλα, καθοριστική υπήρξε η συμβολή των δύο επόμενων Διοικητικών Συμβουλίων του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ», υπό την προεδρία των Νικόλα Κολιάδη και Τσαμπίκου Κολαϊνή, τα οποία συνέχισαν με συνέπεια την υποστήριξη της διαδικασίας μέχρι την οριστική εγγραφή της Κουλουρίας στο Εθνικό Ευρετήριο.
Η εγγραφή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς αποτελεί τη δεύτερη επιτυχημένη εγγραφή στοιχείου του Αρχαγγέλου Ρόδου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, μετά τα Λαϊκά Παραμύθια του Αρχαγγέλου Ρόδου. Οι δύο αυτές εγγραφές επιβεβαιώνουν τη διαχρονική και συστηματική δράση του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ» για την έρευνα, την τεκμηρίωση, την προστασία και την ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρχαγγέλου Ρόδου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ» εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν στην προετοιμασία και την υποστήριξη του φακέλου, καθώς και προς κάθε Αρχαγγελίτη και Αρχαγγελίτισσα που μοιράστηκε γνώσεις, αναμνήσεις και πολύτιμες μαρτυρίες, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση. Η επιτυχία αυτή ανήκει σε ολόκληρη την τοπική κοινωνία. Η αναγνώριση αυτή αποτελεί ταυτόχρονα δικαίωση της συλλογικής προσπάθειας της τοπικής κοινωνίας και αφετηρία νέων πρωτοβουλιών για την προστασία, την τεκμηρίωση, την προβολή και τη μετάδοση της Κουλουρίας στις επόμενες γενιές.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρχαγγέλου Ρόδου «Ο ΑΙΘΩΝΑΣ» θα συνεχίσει, με συνέπεια και αίσθημα ευθύνης, να εργάζεται για τη διαφύλαξη και την ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του Αρχαγγέλου και της Ρόδου, συμβάλλοντας ώστε η ζωντανή αυτή παράδοση να παραμείνει πηγή ταυτότητας, γνώσης και δημιουργίας για τις επόμενες γενιές.»
