Το μεγάλο στοίχημα της Μητρόπολης Ρόδου – Ο Κύριλλος στον topfm για το δίκτυο Εκκλησιαστικών Μουσείων (ηχητικό)

Ακούστε εδώ:

Της Ρένας Βενιανάκη

Με μια ματιά:

Η Μονή Σκιαδίου εγκαινίασε το νέο της Εκκλησιαστικό Μουσείο, το οποίο αποτελεί τον πέμπτο σταθμό ενός ευρύτερου δικτύου 13 θρησκευτικών μνημείων στη Ρόδο.
Η έκθεση εστιάζει στον φυσικό κόσμο στη λατρεία, προσφέροντας πρωτοποριακή προσβασιμότητα με αφή και όσφρηση για τυφλούς και άτομα με προβλήματα όρασης.
Το δίκτυο επεκτείνεται άμεσα σε Κατταβιά, Κρεμαστή και Μονόλιθο, με στόχο τη γεωγραφική αποκέντρωση και την ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Μεγάλο στοίχημα παραμένει ο κεντρικός ψηφιακός κόμβος στην πόλη, με το εκτιμώμενο κόστος κτιριακής ανακαίνισης να αγγίζει τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ.

Η Στρατηγική της Μητρόπολης για τον Θρησκευτικό Τουρισμό

Στη Μονή Σκιαδίου το νέο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ρόδου. Ένα ακόμη βήμα για τη δημιουργία ενός δικτύου 13 Εκκλησιαστικών Μουσείων και επισκέψιμων μνημείων – Στόχος της Ιεράς Μητρόπολης Ρόδου η ανάδειξη της θρησκευτικής κληρονομιάς και η ενίσχυση του θρησκευτικού τουρισμού. Ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην προσπάθεια ανάδειξης της εκκλησιαστικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρόδου αποτελεί το νέο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μονής Σκιαδίου, τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποιήθηκαν χθες παρουσία πλήθους κόσμου.

Η Φιλοσοφία του Δικτύου των 13 Μουσείων

Το νέο μουσείο αποτελεί τον πέμπτο σταθμό ενός ευρύτερου σχεδιασμού της Ιεράς Μητρόπολης Ρόδου για τη δημιουργία ενός δικτύου 13 μουσείων και επισκέψιμων εκκλησιαστικών μνημείων σε ολόκληρο το νησί. Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος, μιλώντας στον topfm και τη Ρένα Βενιανάκη ανέλυσε τη φιλοσοφία του εγχειρήματος, τονίζοντας ότι βασική αρχή είναι τα εκκλησιαστικά αντικείμενα να παραμένουν στον φυσικό και ιστορικό τους χώρο και να παρουσιάζονται μέσα στο περιβάλλον με το οποίο είναι συνδεδεμένα.

Ένας Σχεδιασμός που Ξεκίνησε το 2010

Ένα σχέδιο που ξεκίνησε πριν από 16 χρόνια. Ο σχεδιασμός για τη δημιουργία του δικτύου ξεκίνησε περίπου το 2010 και, όπως ανέφερε ο Μητροπολίτης Ρόδου, είχε χαρακτηριστεί τότε πρωτοποριακός. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα δίκτυο μουσείων σε διαφορετικές περιοχές του νησιού, χωρίς να απομακρύνονται τα κειμήλια από τους χώρους στους οποίους ανήκουν.

Οι Υφιστάμενοι και οι Μελλοντικοί Σταθμοί

Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί Εκκλησιαστικά Μουσεία στη Τσαμπίκα, τη Λίνδο, τα Απόλλωνα, το Θάρρι και πλέον στη Μονή Σκιαδίου. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία και άλλων αντίστοιχων χώρων, μεταξύ άλλων στη Φιλέρημο, την Κρεμαστή, τη Μονόλιθο, τον Άγιο Φιλήμονα και την Αρνίθα.

Ο Φυσικός Κόσμος στη Λατρεία της Εκκλησίας

Το νέο μουσείο της Μονής Σκιαδίου ξεχωρίζει για τη θεματική του, καθώς παρουσιάζει τον ρόλο του φυσικού κόσμου στη λατρεία της Εκκλησίας. Φυτά, αρωματικά στοιχεία, το λιβάνι και άλλα στοιχεία της φύσης παρουσιάζονται σε συνδυασμό με τα κειμήλια της Μονής, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο εντάσσονται στη λατρευτική παράδοση.

Ιστορικές Απώλειες και ο Επαναπατρισμός Κειμηλίων

Τα κειμήλια που διασώθηκαν δεν είναι πολλά, καθώς σημαντικό μέρος του θησαυρού της Μονής χάθηκε κατά τα τελευταία χρόνια της Ιταλοκρατίας και κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής. Η συλλογή, ωστόσο, εμπλουτίστηκε τα τελευταία χρόνια χάρη σε επιστροφές και δωρεές. Μεταξύ άλλων, επέστρεψαν από την Ιταλία λειτουργικά αντικείμενα και άμφια που συνδέονται με τον ηγούμενο Ιγνάτιο, ο οποίος είχε ανακαινίσει τη Μονή.

Η Συμβολή των Ιδιωτών και η Λιτανεία της Παναγίας

Σημαντική είναι επίσης η συμβολή ιδιωτών, οι οποίοι προσέφεραν αντικείμενα που συνδέονται με τη θρησκευτική παράδοση της περιοχής και κυρίως με τη λιτανευτική πορεία της εικόνας της Παναγίας της Σκιαδενής προς τη Χάλκη και τα χωριά της Νότιας Ρόδου.

Σύγχρονες Υποδομές και Καθολική Προσβασιμότητα

Σύγχρονες υποδομές και προσβασιμότητα. Το νέο Εκκλησιαστικό Μουσείο σχεδιάστηκε με βάση τις σύγχρονες απαιτήσεις ενός μουσειακού χώρου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα. Άτομα με προβλήματα όρασης έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στον χώρο αξιοποιώντας την αφή και την όσφρηση, ενώ έχει δημιουργηθεί ειδικός οδηγός για τυφλούς επισκέπτες. Παράλληλα, έχουν ληφθεί μέτρα για την πλήρη πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, ώστε το μουσείο να είναι επισκέψιμο από όλους.

Μουσειακή Εμπειρία στη Σύγχρονη Εποχή

Η χρήση σύγχρονων οπτικοακουστικών και διαδραστικών μέσων ενισχύει την εμπειρία του επισκέπτη και επιτρέπει την παρουσίαση της εκκλησιαστικής παράδοσης με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής.

Έξι Χρόνια Προκλήσεων και Χρηματοδότηση LEADER

Έξι χρόνια για την ολοκλήρωση του έργου. Η δημιουργία του μουσείου χρειάστηκε περίπου έξι χρόνια. Η πανδημία προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις, ενώ ιδιαίτερες απαιτήσεις υπήρχαν και στο κτιριακό σκέλος. Όπως εξήγησε ο Σεβασμιότατος, το κτιριακό μέρος δεν χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα της μουσειακής παρέμβασης, αλλά πραγματοποιήθηκε με έξοδα της Μονής. Η δημιουργία του μουσείου χρηματοδοτήθηκε από το τοπικό πρόγραμμα LEADER, ενώ το ακριβές συνολικό ποσό της χρηματοδότησης δεν ήταν διαθέσιμο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης.

Τα Επόμενα Έργα σε Κατταβιά, Μονόλιθο και Κρεμαστή

Τα επόμενα έργα σε Κατταβιά, Μονόλιθο και Κρεμαστή. Η Ιερά Μητρόπολη Ρόδου προχωρά ήδη στον σχεδιασμό των επόμενων Εκκλησιαστικών Μουσείων. Στην Κατταβιά, η δημιουργία μουσείου στον Άγιο Μάρκο βρίσκεται σε καλό δρόμο, καθώς έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές μελέτες. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία μουσείου στη Μονόλιθο, ενώ στην Κρεμαστή προβλέπεται η διαμόρφωση μουσειακού χώρου στο παλιό Δημοτικό Σχολείο. Το κτίριο ήδη ανακαινίζεται, ενώ εκκρεμεί η μουσειολογική μελέτη.

Το Μεγάλο Στοίχημα του Κεντρικού Μουσείου

Το μεγάλο στοίχημα του κεντρικού μουσείου στην πόλη. Το μεγαλύτερο, ίσως, εγχείρημα παραμένει η δημιουργία ενός κεντρικού Εκκλησιαστικού Μουσείου στην πόλη της Ρόδου. Η φιλοδοξία είναι να λειτουργήσει ως κεντρικός κόμβος του δικτύου, μέσα από τον οποίο οι επισκέπτες θα μπορούν, με τη χρήση σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων, να ενημερώνονται για τη θρησκευτική ιστορία του νησιού και να κατευθύνονται στους υπόλοιπους μουσειακούς προορισμούς.

Το Ιστορικό Συγκρότημα Κουρμαλί και οι Εκκρεμότητες

Στο παρελθόν είχε εξεταστεί η αξιοποίηση του συγκροτήματος του Κουρμαλί, σε συνεργασία με την αρχαιολογική υπηρεσία. Η υπόθεση, όμως, παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και περίπου 15 χρόνια, ενώ ο χώρος χρειάζεται πλέον νέες και εκτεταμένες παρεμβάσεις. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται εναλλακτικοί χώροι. Μία από τις προτάσεις αφορά τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης δομής που θα περιλαμβάνει χώρους της Μητρόπολης, την περιοχή του Ευαγγελισμού και τον περιβάλλοντα χώρο. Προϋπόθεση, ωστόσο, είναι η εξεύρεση νέου χώρου για τη μεταστέγαση των γραφείων της Μητρόπολης.

Το Υψηλό Κόστος των 2,5 Εκατομμυρίων Ευρώ

Υψηλό το κόστος των απαιτούμενων παρεμβάσεων. Το οικονομικό σκέλος αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την υλοποίηση του κεντρικού μουσείου. Μόνο για την ανακαίνιση και την κατάλληλη διαμόρφωση των κτιρίων, ο προϋπολογισμός εκτιμάται περίπου στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την εξασφάλιση σημαντικών χρηματοδοτικών πόρων. Η Ιερά Μητρόπολη Ρόδου επιδιώκει, πάντως, να συνεχίσει την προσπάθεια, καθώς το θρησκευτικό απόθεμα του νησιού αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορίας και της πολιτιστικής του ταυτότητας.

Ανάπτυξη Πολιτιστικών και Θρησκευτικών Διαδρομών

Στο επίκεντρο ο θρησκευτικός τουρισμός. Η ανάπτυξη του δικτύου των Εκκλησιαστικών Μουσείων συνδέεται άμεσα και με την προοπτική ενίσχυσης του θρησκευτικού τουρισμού. Η Ρόδος διαθέτει μεγάλο αριθμό ναών, μοναστηριών, κειμηλίων και θρησκευτικών παραδόσεων, πολλά από τα οποία συνδέονται με σημαντικά ιστορικά γεγονότα και τοπικές ιστορίες. Η ανάδειξή τους μέσα από σύγχρονες μουσειακές δομές μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο δίκτυο πολιτιστικών και θρησκευτικών διαδρομών, συνδέοντας τα μνημεία με την τοπική ιστορία και τη ζωντανή παράδοση. Το νέο Μουσείο της Μονής Σκιαδίου αποτελεί πλέον έναν ακόμη κρίκο αυτής της αλυσίδας, με την Ιερά Μητρόπολη Ρόδου να θέτει ως επόμενο μεγάλο στόχο την ολοκλήρωση και τη σύνδεση των υπόλοιπων κόμβων του δικτύου.