Ο βασιλιάς Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας έφυγε από τη ζωή μετά από επιδείνωση της υγείας του και στον θρόνο τον διαδέχεται ο γιος του, Χάακον.
Σε ηλικία 89 ετών, έφυγε τελικά από τη ζωή ο βασιλιάς της Νορβηγίας Χάραλντ Ε΄, λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή του στο νοσοκομείο, όπου υποβαλλόταν σε θεραπεία για μια σπάνια αιματολογική πάθηση.
Την είδηση ανακοίνωσαν τα ανάκτορα του Όσλο, γνωστοποιώντας ότι ο μονάρχης άφησε την τελευταία του πνοή ειρηνικά στις 06:35 τοπική ώρα (04:35 GMT) την Παρασκευή, στο εθνικό νοσοκομείο της νορβηγικής πρωτεύουσας. Σε ένδειξη πένθους, η βασιλική σημαία στην οροφή των ανακτόρων κυματίζει μεσίστια.
Κατά τις τελευταίες ώρες της ζωής του, συγγενείς του βρέθηκαν στο πλευρό του, ενώ πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από τα ανάκτορα, αφήνοντας λουλούδια στη μνήμη του.
Σύμφωνα με το BBC, τον Χάραλντ Ε΄ διαδέχεται στον θρόνο ο γιος του, Χάακον. Ο εκλιπών μονάρχης είχε παραμείνει στον θρόνο επί 35 χρόνια και συνδέθηκε με μια περίοδο εκσυγχρονισμού της νορβηγικής μοναρχίας.
Ο “βασιλιάς του λαού” Χάραλντ Ε΄ της Νορβηγίας
Ο Χάραλντ υπήρξε ο πρώτος βασιλιάς της Νορβηγίας που γεννήθηκε στη χώρα από τον 14ο αιώνα. Στη διάρκεια της βασιλείας του απέκτησε τη φήμη ενός προσιτού και μεταρρυθμιστικού μονάρχη, ο οποίος απομακρύνθηκε από αρκετές παραδοσιακές αντιλήψεις της μοναρχίας.
Μεταξύ άλλων, έσπασε μια μακρά παράδοση όταν παντρεύτηκε τη Σόνια Χάραλντσεν, μια γυναίκα χωρίς βασιλική καταγωγή. Για την προσωπικότητά του, βασιλικοί αναλυτές χρησιμοποιούσαν συχνά χαρακτηρισμούς όπως ο “παππούς” του έθνους και ο “βασιλιάς του λαού”, προσωνύμιο που είχε αποδοθεί και στον πατέρα του, Όλαφ Ε΄.
Ο Χάραλντ θεωρήθηκε ιδιαίτερα αγαπητός από τους Νορβηγούς, καθώς παρουσίαζε μια πιο ανθρώπινη εικόνα του θεσμού και δεν δίσταζε να μιλά ανοιχτά για τα συναισθήματά του.
Η στάση του μετά τις επιθέσεις του 2011
Μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της 35χρονης βασιλείας του ήταν οι τρομοκρατικές επιθέσεις του Ιουλίου του 2011 στο Όσλο και στο νησί Ούτεγια.
Ο ακροδεξιός εξτρεμιστής Άντερς Μπέρινγκ Μπράιβικ σκότωσε αρχικά οκτώ ανθρώπους με παγιδευμένο αυτοκίνητο στην πρωτεύουσα και στη συνέχεια μετέβη στην κατασκήνωση νέων στο Ούτεγια, όπου δολοφόνησε ακόμη 69 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους εφήβους.
Ο βασιλιάς απευθύνθηκε στους πολίτες την επόμενη ημέρα, καλώντας τους να παραμείνουν ενωμένοι και να μην “αφήσουν τον φόβο να κυριαρχήσει”.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη ομιλία του, μίλησε ως πατέρας, σύζυγος, παππούς αλλά και ως βασιλιάς, εκφράζοντας τη συμπαράστασή του στις οικογένειες των θυμάτων.
“Μπορώ μόνο να φανταστώ το βάθος του πόνου σας. Ως βασιλιάς αυτού του έθνους, συμπάσχω με καθέναν και καθεμία από εσάς”, είχε δηλώσει.
Ο ιστορικός Όλε-Γέργκεν Σουλσρούντ-Χάνσεν χαρακτήρισε εκείνη τη στιγμή χαρακτηριστική της εικόνας που είχαν πολλοί Νορβηγοί για τον θεσμό: “Νομίζω ότι εκείνη η στιγμή έχει χαραχθεί στο μυαλό μας ως εικόνα του τι πρέπει να είναι μια μοναρχία”.
Ένας μονάρχης που τάχθηκε υπέρ της διαφορετικότητας
Το 2016 ο Χάραλντ βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο, αυτή τη φορά για μια ομιλία του υπέρ της διαφορετικότητας.
Μίλησε για τη θρησκευτική, εθνοτική και σεξουαλική πολυμορφία της σύγχρονης Νορβηγίας, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες της χώρας έχουν καταγωγές από διαφορετικά μέρη του κόσμου, διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις και διαφορετικούς σεξουαλικούς προσανατολισμούς.
Είπε χαρακτηριστικά ότι οι Νορβηγοί κατάγονται από “το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και την Πολωνία, από τη Σουηδία, τη Σομαλία και τη Συρία”, ότι “πιστεύουν στον Θεό, στον Αλλάχ, στο Σύμπαν και σε τίποτα” και ότι “είναι κορίτσια που αγαπούν κορίτσια, αγόρια που αγαπούν αγόρια και κορίτσια και αγόρια που αγαπούν ο ένας τον άλλον”.
Η αγάπη του για τον αθλητισμό και το περιβάλλον
Πέρα από τα βασιλικά του καθήκοντα, ο Χάραλντ ήταν γνωστός για την αγάπη του προς τον αθλητισμό και ιδιαίτερα την ιστιοπλοΐα. Εκπροσώπησε τη Νορβηγία σε τρεις Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ το 2022 ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από την αγωνιστική ιστιοπλοΐα.
Παράλληλα, είχε ενεργό ενδιαφέρον για την προστασία του περιβάλλοντος. Υπήρξε ένας από τους ανθρώπους που πρωτοστάτησαν στη νορβηγική शाखή του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), της οποίας διετέλεσε πρόεδρος επί δύο δεκαετίες.
Η γνωριμία και ο γάμος με τη Σόνια
Ο Χάραλντ γνώρισε τη μελλοντική σύζυγό του, Σόνια Χάραλντσεν, κόρη επιχειρηματία, σε ένα πάρτι. Η σχέση τους, ωστόσο, χρειάστηκε να περιμένει αρκετά χρόνια προτού λάβει την έγκριση για γάμο.
Ο πατέρας του, βασιλιάς Όλαφ, επιθυμούσε ο διάδοχος να παντρευτεί μια Ευρωπαία πριγκίπισσα. Ο Χάραλντ, όμως, επέμεινε στη σχέση του με τη Σόνια και, όπως είχε αφηγηθεί ο ίδιος στη νορβηγική δημόσια ραδιοτηλεόραση, ξεκαθάρισε στον πατέρα του ότι, αν δεν μπορούσε να την παντρευτεί, θα επέλεγε να παραμείνει ανύπαντρος.
Τελικά, ο Όλαφ έδωσε τη συγκατάθεσή του και οι δυο τους παντρεύτηκαν στον καθεδρικό ναό του Όσλο στις 29 Αυγούστου 1968.
Η απόφαση αυτή αποτέλεσε σημείο καμπής για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια. Όπως ανέφερε η βασιλική ειδικός Καρολίν Βάγκλε, “βοήθησε να μπει τέλος σε μια πολύ ανδροκρατούμενη βασιλική οικογένεια”.
“Δεν φοβήθηκε ποτέ να δείξει το συναίσθημα, το χιούμορ ή την ευάλωτη πλευρά του και αυτό τον έκανε πολύ ανθρώπινο”, πρόσθεσε.
Από διάδοχος, βασιλιάς της Νορβηγίας
Όταν ο Όλαφ αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας το 1990, ο τότε διάδοχος Χάραλντ ανέλαβε καθήκοντα αντιβασιλέα.
Έναν χρόνο αργότερα, μετά τον θάνατο του πατέρα του στις 17 Ιανουαρίου 1991, ανέβηκε στον θρόνο.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Τροντ Νόρεν Ίσακσεν, ο χαρακτήρας του άρχισε να αλλάζει αισθητά γύρω στο 2000. Από έναν συγκρατημένο και μάλλον ντροπαλό άνθρωπο εξελίχθηκε σε έναν πιο ανοιχτό, άμεσο και συμπονετικό μονάρχη.
Οι οικογενειακές περιπέτειες και τα σκάνδαλα
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η βασιλική οικογένεια βρέθηκε αντιμέτωπη με σειρά προβλημάτων, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά τη δημόσια εικόνα της.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η σχέση της νύφης του Χάραλντ, Μέτε-Μάριτ, με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά αδικήματα Τζέφρι Έπσταϊν, αλλά και η δικαστική υπόθεση του γιου της, Μάριους Μποργκ Χόιμπι.
Ο Χόιμπι καταδικάστηκε από δικαστήριο του Όσλο τον Ιούνιο για σειρά αδικημάτων, μεταξύ των οποίων και βιασμό, και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών. Ο ίδιος έχει ασκήσει έφεση.
Το ζήτημα απασχόλησε για μήνες τη νορβηγική κοινή γνώμη και επισκίασε τη βασιλική οικογένεια.
Παράλληλα, δόθηκαν στη δημοσιότητα έγγραφα που αποκάλυπταν επαφές της Μέτε-Μάριτ με τον Έπσταϊν. Η ίδια ζήτησε συγγνώμη από τον βασιλιά Χάραλντ και τη βασίλισσα Σόνια, χαρακτηρίζοντας τη σχέση της με τον Έπσταϊν “κακή κρίση” και δηλώνοντας ότι θα προτιμούσε να μην τον είχε γνωρίσει ποτέ.
ΠΗΓΗ:thetoc
