Οι βαθμολογίες θα ανακοινωθούν την Πέμπτη και οι πρώτες εκτιμήσεις για τις βάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια δείχνουν περιορισμένες μεταβολές, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως στις υψηλόβαθμες σχολές – Κρίσιμος παράγοντας οι αριστούχοι
Χωρίς σαρωτικές ανατροπές αλλά με στοχευμένες μεταβολές, κυρίως στις σχολές υψηλής ζήτησης, αναμένονται οι φετινές βάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ, σύμφωνα με την πρώτη αποκωδικοποίηση των μηνυμάτων που στέλνουν τα γραπτά των υποψηφίων των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026.
Με μια πρώτη ματιά, το 2ο Πεδίο εμφανίζει ανοδική δυναμική, με τα Μαθηματικά να αποτελούν τον κρίσιμο παράγοντα για τις Πολυτεχνικές Σχολές. Το 4ο εμφανίζει καθαρή πτωτική τάση. Στο 3ο Πεδίο οι Ιατρικές και οι Σχολές Υγείας κινούνται προς σταθεροποίηση. Το 1ο παραμένει σχετικά σταθερό.
Το τελικό αποτέλεσμα, όπως τονίζουν οι εκπαιδευτικοί αναλυτές, θα κριθεί από τη δεξαμενή των αριστούχων ή, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, «οι βάσεις του 2026 θα γραφτούν στην κορυφή της βαθμολογικής κλίμακας».
Μηχανισμός σταθεροποίησης
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως μηχανισμός σταθεροποίησης των χαμηλόβαθμων τμημάτων, περιορίζοντας τις μεγάλες διακυμάνσεις στο κατώτερο τμήμα της κλίμακας.
Το «ΘΕΜΑ» αναδεικνύει δύο διαφορετικές αναγνώσεις των φετινών Πανελλαδικών: ο καθηγητής Μαθηματικών και εκπαιδευτικός αναλυτής Γιάννης Ζαμπέλης βλέπει μια χρονιά με σαφή ανοδική τάση στο 2ο Πεδίο και επιμέρους ενίσχυση των υψηλών επιδόσεων, κυρίως λόγω της Φυσικής.
Από την άλλη πλευρά, ο πιστοποιημένος σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, PhD, Χρήστος Ατλάσης και ο σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΕΛΕΣυΠ) Δημήτρης Γρηγοριάδης προσεγγίζουν πιο επιφυλακτικά τη συνολική εικόνα, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στις πιέσεις που δημιουργούν τα δύσκολα θέματα σε Μαθηματικά, Βιολογία, Χημεία, Αρχαία και Οικονομία.
Ειδικότερα για τα Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Οικονομία, η ιδιαιτερότητα δεν επικεντρώνεται τόσο στο επίπεδο δυσκολίας των θεμάτων όσο στο άνισο αποτύπωμα που αφήνουν στα τέσσερα επιστημονικά πεδία.
«Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές εξαρχής είναι πως η ίδια εξέταση δεν μετράει το ίδιο σε όλες τις σχολές. Με τους συντελεστές βαρύτητας του νέου συστήματος, κάθε τμήμα δίνει διαφορετικό βάρος στα τέσσερα μαθήματα. Η φετινή ανατροπή σε ένα μάθημα γίνεται πολύ ή λίγο αισθητή, ανάλογα με το πού στοχεύει κανείς. Από εκεί κρίνεται η εικόνα των βάσεων», επισημαίνει ο κ. Ζαμπέλης.
1ο Επιστημονικό Πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες
Σταθερότητα στις Νομικές, με ήπιες πιέσεις
Η μεγαλύτερη σύγκλιση εκτιμήσεων καταγράφεται στο 1ο Επιστημονικό Πεδίο. Οι περισσότεροι αναλυτές προβλέπουν ήπια πτώση, ιδιαίτερα στις σχολές κορυφής, όπως οι Νομικές. Η πτώση εκτιμάται ότι δεν θα είναι θεαματική, αλλά αρκετή ώστε να διαφοροποιήσει ελαφρώς τον χάρτη των εισαγωγών στις σχολές κορυφής.
«Τα Αρχαία Ελληνικά λειτουργούν ως βασικός παράγοντας διαφοροποίησης. Η μείωση των αριστούχων μπορεί να επηρεάσει τις Νομικές Σχολές, χωρίς όμως να αλλάξει δραματικά τον συνολικό χάρτη. Οι Νομικές Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Κομοτηνής αναμένεται να κινηθούν κοντά στα περσινά επίπεδα, με μικρές μόνο αποκλίσεις λόγω ζήτησης», σημειώνουν οι κύριοι Ατλάσης και Γρηγοριάδης.
Σύμφωνα με την εικόνα που περιγράφει ο κ. Ζαμπέλης, «φέτος, δεν μιλάμε για ανατροπές στο Πεδίο, αλλά για επιμέρους πιέσεις που επηρεάζουν συγκεκριμένα τμήματα. Στη Νομική Αθήνας, στη Νομική Κομοτηνής και τα Παιδαγωγικά Τμήματα δεν περιμένω ουσιαστική μεταβολή. Στις Φιλολογίες Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων και Κρήτης η εικόνα θα είναι παρόμοια, με πολύ ήπια καθοδική τάση επειδή τα Αρχαία βαραίνουν λίγο περισσότερο.
Πιο εμφανής πτώση αναμένεται στα Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, όπου τα Αρχαία και η Ιστορία αθροιστικά βαραίνουν σαφώς πάνω από τα μισά μόρια. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν η Ιστορία-Αρχαιολογία Πάτρας, η Ιστορία-Αρχαιολογία Ιωαννίνων, το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών της Καλαμάτας και το Τμήμα Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών της Κέρκυρας. Εκεί θα δούμε την πιο αισθητή κίνηση του 1ου Πεδίου. Μικρότερη αλλά υπαρκτή κίνηση και στη Νομική Θεσσαλονίκης, όπου τα δύο μαθήματα μαζί φτάνουν ακριβώς στα μισά μόρια».
2ο Επιστημονικό Πεδίο: Θετικές σπουδές
Η μεγάλη αβεβαιότητα των Πολυτεχνείων
Ισως το πιο δύσκολο πεδίο για προβλέψεις είναι φέτος το 2ο Επιστημονικό Πεδίο.
Τα Μαθηματικά θεωρούνται για μία ακόμη χρονιά ο βασικός ρυθμιστής των βάσεων. Η αυξημένη δυσκολία τους περιορίζει τον αριθμό των αριστούχων, γεγονός που παραδοσιακά ευνοεί πτωτικές τάσεις στις πλέον ανταγωνιστικές σχολές.
«Η δυσκολία στα Μαθηματικά αναμένεται να λειτουργήσει ως φίλτρο για τις πολύ υψηλές βαθμολογίες. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε ήπια πτωτική κίνηση σε κορυφαίες Πολυτεχνικές Σχολές, ιδιαίτερα όπου το μάθημα έχει αυξημένη βαρύτητα», αποφαίνονται οι κύριοι Ατλάσης και Γρηγοριάδης.
Μια δεύτερη προσέγγιση εκτιμά ότι η αυξανόμενη ζήτηση για σπουδές συνδεδεμένες με την τεχνολογία, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα πληροφοριακά συστήματα μπορεί να συγκρατήσει ή ακόμη και να ενισχύσει ορισμένες βάσεις. Σύμφωνα με τον κ. Ζαμπέλη, «στο 2ο Πεδίο καταγράφεται σαφής ανοδική τάση.
Τα Μαθηματικά κινήθηκαν καλύτερα για τους υποψηφίους της θετικής κατεύθυνσης, με αυξημένη συγκέντρωση βαθμολογιών στη ζώνη 14-18 και ενίσχυση των υψηλών επιδόσεων. Καθοριστικός παράγοντας, ωστόσο, είναι η Φυσική, αφού αποτέλεσε το μάθημα που άνοιξε τη δεξαμενή των αριστούχων, καθώς τα φετινά θέματα ευνόησαν σημαντικά τους καλά προετοιμασμένους μαθητές και περιόρισαν αισθητά τα χαμηλά γραπτά. Η Χημεία λειτουργεί ως αντίβαρο, καθώς εμφανίζεται πιο απαιτητική, χωρίς όμως να ανατρέπει τη συνολική ανοδική εικόνα».
Πιο αναλυτικά, όπως εξηγεί ο ίδιος, «η μεγαλύτερη άνοδος αναμένεται στα Τμήματα Φυσικής Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Ιωαννίνων και Κρήτης, καθώς και στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του ΕΜΠ, όπου η Φυσική έχει αυξημένη βαρύτητα. Η εκτόξευση των αριστούχων στο μάθημα θα μετουσιωθεί άμεσα σε αύξηση των βάσεων. Σαφή ανοδική τάση περιμένω και στις Σχολές Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΕΜΠ, ΑΠΘ, ΔΠΘ, Θεσσαλίας, Πάτρας).
Σχετική σταθερότητα ή ελαφρώς ανοδική κίνηση και στα Μαθηματικά Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων και Πάτρας, καθώς και στις μεγάλες Πολυτεχνικές με υψηλό συντελεστή στα Μαθηματικά (Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ, Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ και Πάτρας, Μηχανολόγων ΕΜΠ). Εδώ η ανοδική κίνηση αναμένεται πιο ήπια, επειδή η συγκέντρωση των βαθμολογιών στη ζώνη 14-18 αυξάνει τη μέση επίδοση χωρίς να εκτοξεύει τους αριστούχους όπως κάνει η Φυσική.
Στις Αρχιτεκτονικές, που έχουν ισόποση κατανομή και ειδικά μαθήματα από πάνω, η εικόνα θα είναι παρόμοια ή ελαφρώς πιο ήπια. Η μόνη σαφής εξαίρεση μέσα στο 2ο Πεδίο είναι τα τμήματα όπου η Χημεία βαραίνει αυξημένα και η φετινή δυσκολία της Χημείας θα φανεί σαφώς και θα οδηγήσει σε ήπια καθοδική κίνηση των βάσεων», καταλήγει.
3ο Επιστημονικό Πεδίο: Σπουδές Υγείας και Ζωής
Η σταθερότητα των Ιατρικών
Αν υπάρχει ένα Πεδίο όπου οι προβλέψεις παρουσιάζουν αξιοσημείωτη σύγκλιση, αυτό είναι το 3ο. Οι Ιατρικές Σχολές εξακολουθούν να συγκεντρώνουν την υψηλότερη ζήτηση και δεν φαίνεται να απειλούνται από σημαντικές ανακατατάξεις.
«Στο 3ο Πεδίο η εικόνα χαρακτηρίζεται από ισορροπία αντίρροπων τάσεων», τοποθετείται ο κ. Ζαμπέλης, για να προσθέσει: «Η Φυσική ενισχύει τις υψηλές βαθμολογίες, όμως η Βιολογία και η Χημεία κινούνται σε πιο απαιτητικό επίπεδο, περιορίζοντας τη δεξαμενή των αριστούχων. Στις Ιατρικές Σχολές οι επιδράσεις αυτές αλληλοεξουδετερώνονται, οδηγώντας σε σταθεροποίηση των βάσεων κοντά στα περσινά επίπεδα. Πιο αισθητές διαφοροποιήσεις ενδέχεται να εμφανιστούν στις Φαρμακευτικές και τα Βιολογικά Τμήματα, όπου η αυξημένη βαρύτητα της Χημείας και της Βιολογίας μπορεί να προκαλέσει ήπια καθοδική κίνηση». Ειδικότερα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του, «στις Ιατρικές Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Ιωαννίνων, Λάρισας, Ηρακλείου και Αλεξανδρούπολης δεν περιμένω αξιοσημείωτες μεταβολές. Παρόμοια εικόνα και στις Οδοντιατρικές Σχολές, στη Φαρμακευτική Θεσσαλονίκης (που έχει επίσης ισόποση κατανομή) και τις Νοσηλευτικές.
Διαφορετικά τα πράγματα όπου η Χημεία και η Βιολογία μαζί έχουν αυξημένη βαρύτητα. Στις Φαρμακευτικές Αθήνας και Πάτρας, όπου τα δύο αυτά μαθήματα αθροιστικά βαραίνουν σαφώς πάνω από τα μισά μόρια, η φετινή τους δυσκολία θα γίνει αισθητή. Η βελτιωμένη Φυσική, που εδώ έχει μικρότερο συντελεστή, δεν αντισταθμίζει αρκετά. Παρόμοια εικόνα στα Τμήματα Βιολογίας Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας και Κρήτης, στο Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής της Αλεξανδρούπολης, στα Τμήματα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας και τα Τμήματα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας. Σε όλα αυτά αναμένεται μικρή έως μέτρια καθοδική κίνηση των βάσεων».
Αντίστοιχα, οι κύριοι Ατλάσης και Γρηγοριάδης σχολιάζουν: «Στο 3ο Πεδίο η δυσκολία της Βιολογίας και της Χημείας μειώνει τον αριθμό των υψηλών επιδόσεων. Οι Ιατρικές εμφανίζουν σταθερότητα λόγω υψηλής ζήτησης, ενώ μικρότερες πτωτικές τάσεις αναμένονται σε Φαρμακευτικές και Βιολογικά Τμήματα. Η πρόσβαση στις κορυφαίες σχολές του Πεδίου δεν θα είναι εύκολη υπόθεση φέτος. Η Ιατρική Αθήνας, η Ιατρική Θεσσαλονίκης και οι υπόλοιπες Ιατρικές Σχολές αναμένεται να κινηθούν υπό το βάρος αυτών των δεδομένων. Οι πιθανότητες σημαντικής ανόδου είναι περιορισμένες, ενώ είναι πιθανότερο ένα σενάριο σταθεροποίησης ή ήπιας πτώσης».
4ο Επιστημονικό Πεδίο: Σπουδές Οικονομίας και Πληροφορικής
Πληροφορική και Οικονομία σε διαφορετικές τροχιές
Περισσότερο σύνθετες είναι οι εκτιμήσεις για το 4ο Επιστημονικό Πεδίο. Οι περισσότερες αναλύσεις συγκλίνουν σε πτώση στα κορυφαία Οικονομικά Τμήματα, ενώ εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές για τα δημοφιλή Τμήματα Πληροφορικής. Σε αρκετές περιπτώσεις, εκτιμάται ότι η ισχυρή ζήτηση της αγοράς εργασίας μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε ενδεχόμενη πτώση.
«Για εντονότερη καθοδική πίεση», κάνουν λόγο οι κύριοι Ατλάσης και Γρηγοριάδης, καθώς τα Μαθηματικά και η Οικονομία φαίνεται να επηρεάζουν έντονα τις επιδόσεις των υποψηφίων. «Αυτό δημιουργεί καθοδική τάση σε ΟΠΑ, ΑΠΘ και ΠΑΜΑΚ τόσο σε οικονομικά όσο και σε τεχνολογικά τμήματα», εξηγούν και προσθέτουν: «Ενας παράγοντας που διαφοροποιεί το φετινό τοπίο είναι η διαρκώς αυξανόμενη δημοτικότητα των Τμημάτων Πληροφορικής. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν οι επιδόσεις είναι χαμηλότερες, η ισχυρή ζήτηση μπορεί να συγκρατήσει τις βάσεις αρκετών τμημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, δεν αποκλείεται οι μεταβολές να αποδειχθούν τελικά πολύ μικρότερες από αυτές που αναμένονται σήμερα».
Απρόβλεπτη η Οικονομία
Σε ανάλογο μήκος κύματος βρίσκεται και ο κ. Ζαμπέλης: «Η Οικονομία χαρακτηρίζεται το πιο απαιτητικό και απρόβλεπτο μάθημα της χρονιάς, με σημαντικό περιορισμό των υψηλών βαθμολογιών. Αν πέρυσι ήταν ίσως το πιο γενναιόδωρο μάθημα, οι πρώτες εκτιμήσεις για φέτος δείχνουν πάνω από το 60% των γραπτών να είναι κάτω από τη βάση και μόλις το 10% περίπου να ξεπερνά το 19. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η εικόνα, είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη ανατροπή της χρονιάς και επηρεάζει βαθιά το σύνολο του 4ου Πεδίου.
Στα Μαθηματικά η μεγάλη πλειονότητα δυσκολεύτηκε πολύ, με περίπου 1 στους 5 να γράφει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα και τους αριστούχους να μετριούνται στα δάχτυλα. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο μάθημα θα έχει αντίθετη επίδραση στα δύο πεδία που το χρησιμοποιούν». Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα επισημαίνει: «Είναι ξεκάθαρο ότι όλο το Πεδίο κινείται καθοδικά και η ένταση εξαρτάται από το ποιο μάθημα βαραίνει σε κάθε σχολή.
Οπου η Οικονομία βαραίνει περισσότερο, η ζημιά είναι σημαντική. Στο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΠΑ, που έχει τον υψηλότερο συντελεστή στην Οικονομία ολόκληρου του Πεδίου, η πτώση μπορεί να είναι από τις πιο εμφανείς όλων των φετινών Πανελλαδικών.
Καθοδική κίνηση επίσης στο Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιά και το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του ΟΠΑ, όπου η Οικονομία επίσης βαραίνει αυξημένα. Στα ανταγωνιστικά Τμήματα Πληροφορικής η συνδυασμένη πίεση από Μαθηματικά και Πληροφορική γίνεται διπλά αισθητή.
Στο Τμήμα Πληροφορικής του ΟΠΑ, στο Τμήμα Πληροφορικής του ΑΠΘ και τα ανταγωνιστικά τμήματα που δηλώνονται μέσω 4ου Πεδίου περιμένω σαφή πτώση. Στο Τμήμα Στατιστικής του ΟΠΑ, όπου η Πληροφορική έχει τον υψηλότερο συντελεστή του Πεδίου, η φετινή της δυσκολία θα φανεί ιδιαίτερα.
Στα τμήματα με ισόποση κατανομή, όπως η Λογιστική και Χρηματοοικονομική του ΟΠΑ, η Οικονομική Επιστήμη του ΟΠΑ, η Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων του ΟΠΑ και τα αντίστοιχα τμήματα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, η πτώση θα είναι παρούσα αλλά πιο ελεγχόμενη. Τρία μαθήματα τραβάνε προς τα κάτω, η Εκθεση παραμένει σταθερή και κρατάει το επίπεδο».
ΠΗΓΗ:protothema.gr
